Isroilda bo'lib o'tishi kutilayotgan saylovlar oldidan Afrikaning Pretoriadan Rabatgacha bo'lgan hukumatlari bu natijalar ularning tashqi va ichki siyosatiga qanday ta'sir qilishini o'lchamoqda. G'azodagi mojaro qit'a bo'ylab keskin tafovutlarni yuzaga chiqardi: ayrim hukumatlar Isroilga qarshi diplomatik choralarni ko'rayotgan bo'lsa, boshqalari tijorat va xavfsizlik aloqalarini saqlab qolmoqda. So'nggi so'rovlar Bosh vazir Binyamin Netanyaxuning "Likud" partiyasi boshchiligidagi o'ta o'ngchi koalitsiya hamda yahudiy yetakchiligidagi muxolifat bloki o'rtasida keskin kurash ketayotganini ko'rsatmoqda. 120 o'rinli Knessetda ko'pchilikni tashkil etish uchun zarur bo'lgan 61 ta o'rinni hech bir tomon qo'lga kirata olmasligi taxmin qilinmoqda.
Janubiy Afrika Respublikasi 2023 yil oktabr oyidan beri Isroilning eng qattiqqo'l tanqidchilaridan biriga aylandi. Rasmiy Pretoriya Xalqaro sudga Isroilni 1948 yilgi Genotsid konvensiyasini buzganlikda ayblab murojaat qildi, biroq isroillik mulozimlar bu da'volarni qat'iyan rad etmoqda. Shuningdek, boshqa Afrika davlatlari ham o'zlarining milliy siyosiy ustuvorliklaridan kelib chiqib turlicha yondashuvlarni qo'llamoqda. Masalan, Chad o'z elchisini chaqirib olgan bo'lsa, Marokash AQSh ko'magidagi kelishuvlar doirasida aloqalarni tiklab, hatto diplomatik missiyalarni elchilik darajasiga ko'tarish rejalarini e'lon qildi.
Isroilning Afrika Ittifoqi (AI) bilan munosabatlari ham ziddiyatlardan xoli emas. 2021 yilda Isroil vakilining tashkilotga akkreditatsiya qilinishi a'zo davlatlar o'rtasida noroziliklarga sabab bo'lgandi. Shu bilan birga, Isroil kompaniyalari xavfsizlik, mudofaa, qishloq xo'jaligi va texnologiya yo'nalishlarida Kongo Demokratik Respublikasi va Zambiya kabi davlatlar bilan hamkorlikni kengaytirishga harakat qilmoqda. Zambiyada ellik yillik tanaffusdan keyin elchixonaning ochilishi Isroilning mintaqadagi ta'sirini saqlab qolishga urinishi sifatida baholanmoqda.
Biroq, isroillik siyosatchilarning diplomatik tashabbuslari har doim ham silliq kechmayapti. Xususan, Isroilning Somalilend mustaqilligini tan olishi keskin noroziliklarga sabab bo'lib, Somali rahbariyati mamlakatda Isroil mavjudligiga hech qanday sharoitda yo'l qo'ymasligini ma'lum qildi. Tahlilchilarning fikricha, Afrika jamoatchiligining kuchli qarshiligi hukumatlar strategik manfaatlar yo'lida intilsa ham, ularning harakatlarini cheklab qo'yishi mumkin. Kelgusi Isroil hukumati qit'adagi diplomatik tanglikni yumshatishga urinishi mumkin, biroq ekspertlar hokimiyat tepasiga kim kelishidan qat'i nazar, umumiy kayfiyatlar tubdan o'zgarmasligini ta'kidlamoqda.
Source: www.aljazeera.com