️ AQSh va Isroilning Eron ustidan birgalikdagi zarbalari siyosiy qarshiliklarga sabab bo‘ldi, ammo Vashingtonda diqqat inqirozdan foyda olayotganlarga qaratilmoqda. Bashorat bozorlari Kalshi va Polymarket platformalarida savdogarlar mojarolar va yuqori darajadagi geosiyosiy voqealarning natijalariga pul tikishmoqda.
️ O‘tgan dam olish kunida “Magamyman” taxallusi ostida tanilgan Polymarket foydalanuvchisi, Eronning oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomeneiyning hokimiyatdan ketishi haqidagi tikish orqali bir kunda 500 ming dollardan ortiq pul ishlab olgani ma’lum bo‘ldi. Bu ichki savdo (insider trading) haqida tashvishlarni keltirib chiqardi. Kaliforniyadan Demokratik vakil Mayk Levin ijtimoiy tarmoq X-da bu foydalanuvchi zarba ehtimoli 17 foiz bo‘lganida pozitsiyani sotib olganini va birinchi savdo ommaviy xabar tarqatilishidan 71 daqiqa oldin amalga oshirilganini ta’kidladi.
️ Analitik kompaniya Bubblemap to‘monidan tuzilgan ma’lumotlarga ko‘ra, “Planktonbet”, “Dicedicedice” va “nothingeverhappens911” taxallusli boshqa foydalanuvchilar ham zarbadan 24 soat ichida AQShning zarba berishi mumkinligiga pul tikishgan. Bu hisoblar fevral oyida ochilgan va faqat Eronga oid tikishlar qilgan. Bu voqea qonun chiqaruvchilarni urushdan foyda olish va ichki savdolarning potentsial xavfi haqida oldingi holatlarga o‘xshab xavotirga solmoqda.
️ Kriptovalyuta orqali ishlaydigan va anonim foydalanuvchilarga ruxsat beradigan Polymarket bu sababli kuchaytirilgan nazorat ostiga olindi. Yagona AQShda tartibga solingan bashorat bozori bo‘lgan Kalshi esa foydalanuvchi identifikatsiyasini talab qiladi va Tovar bozori savdo komissiyasi (CFTC) tomonidan nazorat qilinadi. Bashorat bozorlari odamlarga saylovlar, sport yoki geosiyosiy rivojlanishlar kabi real dunyo voqealari asosida “aktsiyalar” sotib olish va sotish imkonini beradi, ammo bu jarayon garov yoki sport tikishlariga o‘xshaydi.
️ Global Settlement kompaniyasining bosh direktori Rayan Kirkli Al Jazeeraga bergan intervyusida: “Asosiy tezis shundaki, biz o‘z demokratiyamizda garov o‘ynashimiz yoki kelajak bozorlarini yaratishimiz kerakmi? Biz buni geosiyosiyot va urushda qilishimiz kerakmi? Sport o‘yin-kulgi uchun, u yerda garov o‘ynash boshqa narsa, lekin qonun ustuvorligi, demokratiyaning yaxlitligi va odamlarning shaxsiy xavfsizligi haqida gap ketganda, bu juda boshqacha. Biz jamiyat uchun yaxshimi yoki yo‘qmi, buni siyosiy oqibatlar yoki Demokratlar va Respublikachilar bahslaridan tashqarida baholashimiz kerak”, dedi.
️ So‘nggi savdolar islohot chaqiriqlarini kuchaytirdi. O‘ng tomonda, AQSh prezidenti Donald Trampning birinchi ma’muriyati davrida Oq uy byudjeti boshqaruvi direktori bo‘lgan Mayk Mulvaney “Garov o‘ynash investitsiya emas” koalitsiyasini ishga tushirdi va bashorat bozorlarini litsenziyalash, yosh cheklovlari va soliqlarni o‘z ichiga olgan shtat darajasidagi garov qoidalariga o‘xshash tartibga solishni targ‘ib qilmoqda. Mulvaney Al Jazeeraning so‘roviga javob bermadi.
️ Chap tomonda, senator Kris Merfi (Demokrat) Polymarketning Eron savdolarini “aqldan ozgan” deb tanqid qildi va “buni taqiqlash uchun qonun loyihasini ilgari surish” ni va’da qildi. Merfi allaqachon butun sanoatni butunlay taqiqlash uchun qonunchilik ustida ishlayotganini aytdi. U X-da: “Men natijani (ayniqsa hukumatda) biladigan ichki odamlar ma’lum garovlarni afzal ko‘rish uchun o‘yinni soxtalashtirishi mumkin bo‘lgan korrupsiyalashgan va beqarorlashtiruvchi bashorat bozorlarini taqiqlash uchun qonun loyihasi ustida ishlayapman”, deb yozgan edi.
Source: www.aljazeera.com