Uganda hukumati qariyb yigirma yil davom etgan harbiy operatsiyalardan so‘ng o‘z qurolli kuchlarini Somalidan bosqichma-bosqich olib chiqish jarayonini rasman boshladi. Uganda armiyasi matbuot kotibi vazifasini bajaruvchi Kris Magezining ma’lum qilishicha, ikki tomonlama kelishuv doirasida ushbu mamlakatda xizmat qilayotgan harbiylarning birinchi guruhi allaqachon vataniga qaytgan, qolgan bo‘linmalar esa yaqin kunlarda olib chiqiladi. To‘liq chekinish jarayoni, jumladan Afrika Ittifoqi missiyasi ostidagi kuchlarni olib chiqish 2027-yil oxiriga qadar yakunlanishi rejalashtirilgan.
Dastlabki 109 nafar Uganda Xalq Mudofaa Kuchlari (UPDF) askari poytaxt Mogadishoni tark etdi. Bu qaror Uganda armiyasi qo‘mondoni general Muxozi Kaynerugabaning bayonotidan so‘ng amalga oshirildi. Qo‘mondon ijtimoiy tarmoqlarda bergan bayonotida: «Va’da qilganimizdek, biz UPDF qo‘shinlarini Somalidan olib chiqishni boshladik. 20 yillik og‘ir yo‘qotishlar va qurbonliklardan so‘ng, biz xavfsizlik ta’minotini somalilik birodarlarimiz qo‘liga topshirmoqdamiz», deya ta’kidladi. Rasmiylarga ko‘ra, bu harakat Somali milliy armiyasining butun mamlakat bo‘ylab xavfsizlik mas’uliyatini to‘liq o‘z zimmasiga olishi uchun yo‘l ochadi.
Mazkur muhim qaror Somali prezidenti Shayx Mahmudning o‘tgan haftada Kampalaga tashrifi va Uganda prezidenti Yoveri Museveni bilan muzokaralaridan so‘ng e’lon qilindi. Manbalarning ta’kidlashicha, Somali rahbari Ugandani harbiy kontingentini mamlakatda qoldirishga ko‘ndirishga uringan, biroq muzokaralarning yakuniy tafsilotlari ochiqlanmadi. Uchrashuv davomida prezident Museveni Somali rahbariyati va xalqini «Ash-Shabob» terrorchilik guruhiga qarshi kurashda jipslashishga chaqirgan edi.
Uganda 2007-yilda Afrika Ittifoqi missiyasi (AMISOM) doirasida Somaliga birinchi bo‘lib qo‘shin kiritgan davlat hisoblanadi. Ular «Al-Qoida» bilan aloqador bo‘lgan «Ash-Shabob» jangarilarini poytaxt Mogadisho va boshqa yirik shaharlardan surib chiqarishda asosiy rol o‘ynagan. Ayni paytda mamlakatda Afrika Ittifoqi tarkibida 4500 ga yaqin, ikki tomonlama shartnomalar asosida esa 2000 atrofida Uganda harbiylari qolmoqda.
Hozirda mintaqadagi xavfsizlik missiyasi (AUSSOM) jiddiy moliyaviy muammolar va noaniqliklarga duch kelmoqda, chunki AQSh rejimi hamda boshqa xalqaro tashkilotlar o‘z yordam dasturlarini qisqartirishni ko‘zda tutgan. 12 oylik o‘tish davri dasturi yanvar oyida boshlanishi kutilmoqda, bu esa Somali va Afrika Ittifoqini zudlik bilan muqobil moliyalashtirish manbalarini izlashga majbur qilmoqda. Shunga qaramay, xalqaro ko‘mak zaiflashib borayotgan bir sharoitda Somali qurolli kuchlarining «Ash-Shabob» xurujlariga mustaqil qarshilik ko‘rsatish salohiyati katta shubhalar ostida qolmoqda.
Source: www.bbc.co.uk