Shanba kuni Germaniyaning Frankfurt shahrida 18 mingga yaqin namoyishchi 1979-yilda taxtdan agʻdarilgan Eron monarxining oʻgʻli Reza Pahlaviyga qoʻllab-quvvatlash bildirish uchun yigʻildi. Tarixiy Avliyo Pavel cherkovida boʻlib oʻtgan tadbirda Pahlaviyga «Ozodlik mukofoti» topshirildi, biroq bu tashabbus muxolifat va mahalliy siyosiy doiralar orasida keskin bahslarga sabab boʻldi. Politsiya maʼlumotlariga koʻra, miting tinch oʻtgan boʻlsa-da, uning atrofidagi siyosiy ziddiyatlar ancha jiddiyligicha qolmoqda.
Asosiy faktlar: Germaniyaning Frankfurt shahrida 18 000 kishi ishtirok etgan miting boʻlib oʻtdi; Reza Pahlaviyga Fridrix Naumann fondi tomonidan «Ozodlik mukofoti» topshirildi; muxolifat va qator siyosiy kuchlar bu tadbirni keskin tanqid qilib, boykot eʼlon qildi.
Tadbir boʻlib oʻtgan Avliyo Pavel cherkovi Germaniyadagi ilk saylangan parlament – Frankfurt assambleyasiga mezbonlik qilgani bilan mashhur. Mukofotni qoʻlga kiritgan Pahlaviy Eron xalqi demokratiyani oʻrganishga muhtoj emasligi, balki uning amalga oshirilishiga toʻsqinlik qilinayotganini daʼvo qildi. U mukofotni faqat vaqtincha – Eronda demokratik hukumat kelguniga qadar «ishonchli shaxs» sifatida qabul qilganini taʼkidladi. Shunga qaramay, olomon orasidan «Shohga shon-sharaf, Eronga shon-sharaf!» degan hayqiriqlar yangradi.
Shu bilan birga, mazkur tadbir keskin noroziliklarga sabab boʻldi. Erondagi qamoqxonalarda saqlanayotgan 200 nafarga yaqin mahbus Pahlaviyning mukofotlanishiga qarshi maktub imzolab, uni oʻtmishdagi diktatura ramzi deb atadi. Frankfurt shahridagi Sotsial-demokratik partiya hamda «Yashillar» boʻlimlari tadbirni boykot qilib, Pahlaviy Eron xalqining qonuniy vakili boʻla olmasligini bildirdilar. Shuningdek, soʻlchi «Soʻl partiya» diniy binolarda siyosiy yigʻinlar oʻtkazishni taqiqlovchi shahar nizomlarini eslatib oʻtdi.
Maʼlumot oʻrnida, Reza Pahlaviy Gʻarbiy Osiyo mamlakatida ehtimoliy oʻtish davri hukumatiga rahbarlik qilishni taklif qilgan va monarxiyani qayta tiklash niyati yoʻqligini, bu qarorni referendumdagi xalq irodasiga havola qilishini taʼkidlagan. Biroq tanqidchilar uning otasining avtoritar boshqaruvidan oʻzini ochiqchasiga uzoqlashtirmagani hamda Isroilni qoʻllab-quvvatlashini qattiq qoralab kelmoqdalar.
Kelgusida Eron atrofidagi geosiyosiy vaziyat va muxolifat ichidagi boʻlinishlar qanday tus olishi nomaʼgʻlumligicha qolmoqda. Pahlaviyning Gʻarb davlatlaridagi faolligi bir tomondan tarafdorlarini ruhlantirsa, ikkinchi tomondan tarqoq muxolifat kuchlari orasidagi ziddiyatlarni yanada chuqurlashtirmoqda.
Source: www.dw.com