Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki mamlakatdagi bankomatlar va oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish qurilmalaridan naqd pul yechish jarayonida yuzaga kelayotgan tizimli muammolarni bartaraf etish boʻyicha tijorat banklariga qatʼiy talablar bilan chiqdi. Oxirgi paytlarda fuqarolardan kelib tushayotgan murojaatlar tahlili shuni koʻrsatmoqdaki, bank kartasidan mablagʻlar yechilgan boʻlishiga qaramay, bankomatlar tomonidan naqd pul berilmagan holatlar koʻpayib ketgan va bu isteʼmolchilarning haqli eʼtirozlariga sabab boʻlmoqda.
Asosiy faktlar: Markaziy bank axborot tizimida amaliyotning «muvaffaqiyatli» deb qayd etilgani xizmat amalda koʻrsatilganining soʻzsiz tasdigʻi emasligini taʼkidladi; regulyator tijorat banklaridan isteʼmolchilarning buzilgan huquqlarini qonunchilikka muvofiq tiklashni va qoidabuzarliklar uchun javobgarlik choralari qoʻllanilishini ogohlantirdi.
Mazkur vaziyat mamlakatimizda raqamli toʻlov tizimlari va bankomatlar infratuzilmasining rivojlanish bosqichida texnik nosozliklar hamda isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish masalalari naqadar dolzarb ekanini koʻrsatadi. Avvalroq, Markaziy bankda oʻtkazilgan qator muhokamalarda naqd pulni bank kartasiga kiritish uchun undiriladigan komissiyalar ham tanqid ostiga olingan edi. Mutaxassislarning fikricha, banklar mijozlarga xizmat koʻrsatish sifatini oshirish va texnik bazani modernizatsiya qilish oʻrniga koʻpincha yuzaga kelgan muammolarni eʼtiborsiz qoldirmoqda.
Regulyatorning rasmiy bayonotida taʼkidlanishicha, ayrim hollarda xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar amaliyot muvaffaqiyatli yakunlanganini bildiruvchi texnik maʼlumotlarga tayansa-da, mijozga pul haqiqatda berilganini ishonchli tarzda tasdiqlay olmaydi. Shuning uchun axborot tizimida koʻrsatkichning ijobiy chiqishi xizmatning toʻliq bajarilganini anglatmaydi. Tijorat banklari va toʻlov tashkilotlari endilikda oʻz qurilmalaridan foydalanishda ichki nazorat talablariga qatʼiy rioya qilishlari shart.
Shuningdek, Markaziy bank mijozlarga yoʻllanadigan javoblarda aniqlangan holatlar va xulosani shakllantirishda foydalanilgan maʼlumotlarni toʻliq koʻrsatish majburiyatini yukladi. Agar operatsiya lozim darajada bajarilmagani aniqlansa, isteʼmolchining buzilgan mulkiy huquqlari zudlik bilan tiklanishi lozim. Xizmat koʻrsatuvchi tomonning xatolari yoki majburiy talablarni buzishi nizoli vaziyatlarni xolisona aniqlashga toʻsqinlik qilsa, bunday oqibatlarni isteʼmolchi zimmasiga yuklashga mutlaqo yoʻl qoʻyilmaydi.
Kelgusida Markaziy bank ushbu talablar ijrosini qatʼiy nazoratga olishini va qoidabuzarlikka yoʻl qoʻygan banklarga nisbatan qonunchilikda nazorat choralari hamda javobgarlik turlari qoʻllanilishini maʼlum qildi. Bu kabi choralar bank tizimiga boʻlgan ishonchni saqlab qolishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Source: kun.uz