O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi tarmog‘ini tubdan modernizatsiya qilish va qo‘l mehnatiga barham berish borasida muhim o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda. Joriy yilning 6-noyabr kuni Kontent tayyorlash markazida o‘tkazilgan matbuot anjumanida Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonov respublika bo‘ylab paxta yig‘im-terimini 2027-yilga borib 100 foiz mashinada bajarilishini ma’lum qildi. Vazirning so‘zlariga ko‘ra, mamlakatda agrar sohada tub burilish yasalib, qishloq xo‘jaligi texnikalarining imkoniyatlaridan maksimal darajada foydalanishga kirishilgan.
Asosiy faktlar: 2026-yilda O‘zbekistonda kutilayotgan 5 million tonnadan ortiq paxta hosilining 75-80 foizi maxsus texnikalar yordamida yig‘ib olinishi ko‘zda tutilgan. Sirdaryo va Jizzax viloyatlarida esa terim jarayoni allaqachon to‘liq to‘la mexanizatsiyalashtirilib, qo‘l mehnatidan voz kechildi. 2027-yilga kelib esa bu amaliyot butun respublika hududida to‘liq joriy etilishi rejalashtirilmoqda.
Ushbu strategik o‘zgarishlarning tarixi shuni ko‘rsatadiki, o‘n yil muqaddam mamlakat paxtazorlarida mexanizatsiyalashtirish darajasi 25 foizga ham yetmagan va asosiy yuklama qo‘l mehnatiga to‘g‘ri kelgan. O‘sha davrlarda tolani eksport qilish va qo‘l mehnati orqali sifatni saqlash ustuvor vazifa bo‘lgan bo‘lsa, bugungi kunga kelib iqtisodiy samaradorlik va texnologik rivojlanish birinchi o‘ringa chiqdi. Vazirning ta’kidlashicha, yangi texnologiyalar hosilni dalada qoldirmasdan to‘la-to‘kis yig‘ib olish imkonini beradi, chunki hozirgi zamonaviy kombaynlar avvalgidek emas va yo‘qotishlarga yo‘l qo‘ymaydi.
Anjuman davomida vazir kichik konturlar va bog‘lar orasidagi mashina kira olmaydigan yerlar masalasiga ham alohida to‘xtalib o‘tdi. Ma’lum qilinishicha, bunday maydonlar respublika bo‘yicha qariyb 53 ming gektarni tashkil etadi. Kelgusida mazkur hududlarda paxta ekish maqsadga muvofiq emasligi bois, ularni qishloq xo‘jaligining boshqa tarmoqlariga, jumladan, sabzavot va boshqa oziq-ovqat ekinlarini yetishtirishga ajratish rejalashtirilgan. Shuningdek, xorijiy hamkorlik masalalariga ham e’tibor qaratilib, Xitoyning yetakchi kompaniyalari bilan birgalikda, xususan Qashqadaryo va Farg‘ona vodiysida paxta terish mashinalarini ishlab chiqarish bo‘yicha qo‘shma korxonalar tashkil etilgani qayd etildi.
Kelgusida mexanizatsiyalashtirish jarayoni aholining bandligiga ta’sir qilmasligi uchun to‘qimachilik sanoatida yangi quvvatlarni ishga tushirish va qayta ishlash hajmini oshirish ko‘zda tutilgan. Vazirning fikricha, paxta tolasini chuqur qayta ishlash orqali minglab yangi ish o‘rinlari yaratiladi va bu qo‘l mehnatining qisqarishi natijasida yuzaga keladigan ijtimoiy muammolarning oldini oladi. Tadbirda majburiy va bolalar mehnatiga yo‘l qo‘ymaslik masalasiga ham alohida to‘xtalib, bu borada qat’iy davlat nazorati o‘rnatilgani yana bir bor eslatib o‘tildi.
Source: www.gazeta.uz