Efiopiyaning Moyale hududida kelib chiqqan shiddatli qurolli to‘qnashuvlar oqibatida 50 mingdan ziyod tinch aholi o‘z uylarini tashlab, qo‘shni Keniyaga qochishga majbur bo‘ldi. Mojaro Oromiya va Somali mintaqaviy ma’muriyatlari o‘rtasidagi yer va ma’muriy nazorat uchun uzoq yillardan beri davom etib kelayotgan hududiy da’volar sababli keskinlashgani aytilmoqda. Mahalliy aholining so‘zlariga ko‘ra, zo‘ravonliklar vaqtida og‘ir jinoyatlar sodir etilgan bo‘lib, ular mustaqil ravishda to‘liq tasdiqlanmagan. Qochqinlar oqimi Keniyaning chegaraoldi hududlarida jiddiy ijtimoiy va gumanitar muammolarni keltirib chiqarmoqda.
Asosiy faktlar: Mojaro natijasida qochqinlar soni 50 ming nafardan oshdi, ularning aksariyati vaqtinchalik lagerlar va mahalliy oilalar bag‘rida og‘ir sharoitda yashamoqda. Keniya Qizil Xoch jamiyati va BMT agentliklari vaziyatni nazorat qilishga urinayotgan bir paytda, oziq-ovqat va tibbiy ta’minot yetishmovchiligi keskinlashmoqda. Rasmiylar hozircha maxsus qochqinlar lageri tashkil etilmaganini, chunki xavfsizlik kafolatlanmaganini bildirishmoqda.
Ushbu inqiroz ortida Efiopiyaning turli mintaqalari o‘rtasidagi azaliy ziddiyatlar yotadi. Oktyabr oyi o‘rtalarida munozarali Moyale hududida Somali mintaqaviy bayrog‘ining ko‘tarilishi keskinlikni yanada kuchaytirgan asosiy omil bo‘ldi. Oqibatda nafaqat etiopiyaliklar, balki adashgan o‘qlar tufayli o‘z uyini tark etishga majbur bo‘lgan keniyaliklar ham jabr ko‘rdi. Hududdagi vaziyat hamon notinch bo‘lib qolmoqda, chegaradan o‘q ovozlari eshitilib turibdi.
Keniya qochqinlar ishlari bo‘yicha vazifasini bajaruvchi komissari Mwasaru Mercy va BMT Qochqinlar bo‘yicha Oliy komissariati vakili Fatima Muhammad Kole vaziyat og‘irligini ta’kidlab, xalqaro hamjamiyatdan yordam so‘radi. Mercy xonimning aytishicha, hodisa to‘satdan yuz bergani sababli favqulodda oziq-ovqat zaxiralari mavjud emas. Shuningdek, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar qattiq yerda yotgani, diareya va bezgak xavfi ortib borayotgani xabar qilindi.
Kelgusida xalqaro tashkilotlar va mahalliy hokimiyat organlari xavfsizlik sharoitidan kelib chiqib qochqinlarni ro‘yxatga olish hamda ularga zarur yordam ko‘rsatish ishlarini davom ettirishi kutilmoqda. Biroq taraflar sulh tuzishga kelishmaguncha va hududda tinchlik o‘rnatilmaguncha qochqinlarning o‘z uylariga qaytishi amalda imkonsiz bo‘lib qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com