Pekin universitetining stomatologiya maktabi tadqiqotchilari mexanik harakat evaziga elektr zaryadini hosil qiluvchi va batareyka talab etmaydigan tajribaviy tish cho‘tkasini ishlab chiqdi. Ushbu yangi ishlanma og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasini tubdan yaxshilash va bakteriyalarga qarshi kurashishda muhim qadam bo‘lishi kutilmoqda.
Asosiy faktlar: Yangi tajribaviy tish cho‘tkasi uch oylik klinik sinovlarda tish qatlamini 40 foizga kamaytirgani aniqlandi, oddiy cho‘tkalarda эса bu ko‘rsatkich atigi 15 foizni tashkil etdi. Polivinilidenftoriddan (PVDF) tayyorlangan pyezoelektrik qilçalar har qanday tashqi quvvat manbaiga muhtoj emas. Tadqiqot natijalari 2026-yil 4-noyabrda nufuzli Science Advances jurnalida eʼlon qilindi.
Ilmiy jamoatchilik va mutaxassislar ushbu texnologiyaning samaradorligini o‘rganar ekan, uning amaliy ahamiyati haqidagi daʼvolar hali to‘liq tasdiqlanmagani taʼkidlanmoqda. Hozirgi kunda og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklarini davolash va oldini olishda anʼanaviy usullar yetarlicha samara bermayotgani sababli, tadqiqotchilar bunday muqobil yechimlarni topishga intilmoqda. Biroq, yangi materiallarning uzoq muddatli taʼsiri va karies chastotasiga qanday taʼsir ko‘rsatishi hali chuqur o‘rganilmagani bois, olimlar bu borada ehtiyotkorona yondashuvni talab qilmoqda.
Tadqiqot mualliflarining taʼkidlashicha, tish tozalash jarayonida qilçalarning egilishi natijasida hosil bo‘ladigan elektr zaryadlari atrofdagi suyuqlikda kislorodning faol shakllarini yuzaga keltiradi. Ushbu reaksiyaga kirishuvchi zarrachalar Porphyromonas gingivalis kabi xavfli bakteriyalarning hujayra membranalarini zararlab, ularning hayotchanligini pasaytiradi. Laboratoriya tekshiruvlarida tish emalining shikastlanishi yoki inson hujayralariga zaharli taʼsiri aniqlanmagani aytilmoqda, garchi bu maʼlumotlar mustaqil manbalar tomonidan to‘liq tekshirilishi kerak bo‘lsa-da.
Sinov jarayoniga voyaga yetgan 115 nafar ko‘ngilli jalb qilingan bo‘lib, ularning bir qismi pyezoelektrik cho‘tkalardan, boshqalari esa neylon qilçali anʼanaviy vositalardan foydalangan. Uch oylik kuzatuv yakuniga ko‘ra, yangi cho‘tkadan foydalanganlarda milklarning yallig‘lanishi va qonashi sezilarli darajada kamaygani qayd etilgan. Shunga qaramay, kelgusida ushbu texnologiyani keng ommaga joriy etishdan oldin qo‘shimcha uzoq muddatli klinik sinovlar o‘tkazilishi talab etiladi.
Source: kun.uz