Yakshanba kuni kechqurun Iroqning shimolidagi yarim avtonom Kurdiston mintaqasida joylashgan Xor Mor gaz koniga amalga oshirilgan dron hujumi mamlakat energetika sektoridagi jiddiy xavfsizlik muammolarini yana bir bor yuzaga chiqardi. Mazkur hodisa mintaqaviy keskinliklar kuchayib borayotgan hamda qurol-yarog‘larni davlat nazoratiga olish masalasida ichki siyosiy kelishmovchiliklar davom etayotgan bir paytda sodir bo‘ldi. Hujum natijasida kon hududida yong‘in kelib chiqib, bir nechta elektr stansiyalariga gaz yetkazib berish vaqtincha to‘xtatildi va Kurdiston mintaqaviy hukumati (KMH) boshqaruvidagi hududlarda elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 2,500 dan 2,800 megavattgacha qisqardi.
Asosiy faktlar: Yakshanba oqshomida Sulaymoniya gubernatorligidagi Xor Mor gaz koniga dron orqali zarba berildi; hujum oqibatida energiya ta'minoti keskin pasayib, mintaqada yirik elektr taqchilligi yuzaga keldi; hozircha hech bir guruh mas'uliyatni o'z zimmasiga olmadi, biroq rasmiylar hodisani mintaqaviy mojarolar va nazoratsiz qurolli guruhlar faoliyati bilan bog'lamoqda.
Ushbu hujum AQSh va Isroil rejimining Eronga qarshi harakatlari fonida mintaqaviy keskinliklar avj olgan davrga to'g'ri keldi. Bag‘dod hukumati asosan eronparast shia qurolli guruhlari qo‘lidagi qurollarni davlat nazoratiga o‘tkazish bo‘yicha keskin bosim ostida qolmoqda. KMH rasmiylari avvalgi yillarda ham konni nishonga olgan hujumlar ortida aynan Eronga yaqin guruhlar turganini da'vo qilmoqda. Shuningdek, hujum Kurdiston vatanparvarlar ittifoqi (KVI) KMHdan chiqishini e'lon qilganidan va Kurdiston demokratik partiyasi (KDP) bilan siyosiy inqiroz chuqurlashganidan bir necha kun o‘tib sodir bo‘ldi.
Siyosatshunos olim va KDP a'zosi Muhammad Amerning ta'kidlashicha, Xor Mor koniga qilingan hujum Iroq davlatining o‘z suverenitetini himoya qilish va qurolli guruhlarni jilovlash borasidagi qobiliyatiga qo‘yilgan haqiqiy sinovdir. Federal hukumat mamlakat hududi va havo bo‘shlig‘i xavfsizligini ta'minlashda mas'ul ekanini eslatib, bunday holatlar xorijiy investorlarni cho‘chitib yuborishi mumkinligidan ogohlantirdi. Shuningdek, strategik masalalar bo‘yicha tadqiqotchi Qozim Yover ham bu zarbalar orqali mintaqaga iqtisodiy zarar yetkazish va AQSh hamda Eron o‘rtasidagi qarama-qarshilikni kuchaytirish maqsad qilinganini bildirdi.
Yoverning fikricha, Yevropa va G‘arb yetakchilarining mintaqadagi siyosati hamda xalqaro kuchlarning Iroqdagi ishtiroki o‘zgarib borayotgani qo‘shimcha xavfsizlik bo‘shliqlarini yaratmoqda. Kelgusida mazkur gaz koni orqali ishlab chiqarishni kengaytirish rejalashtirilgan bir paytda, davlat nazoratidan tashqaridagi tuzilmalar faoliyati iqtisodiyotga jiddiy to‘siq bo‘lmoqda. Hukumat va rasmiy idoralar qo‘shma tergov qo‘mitasini tuzib, hujum ortida turgan kuchlarni aniqlash va xavfsizlikni kuchaytirish bo‘yicha favqulodda chora-tadbirlarni ko‘rishga majbur bo‘lmoqda.
Source: www.aljazeera.com