Elektr transport vositalari, uy-joylarni isitishga mo'ljallangan issiqlik nasoslari va quyosh batareyalari yordamida texnologiyalarni elektrlashtirishga o'tish jarayoni dunyo bo'ylab jadal sur'atlar bilan davom etmoqda. Biroq, ushbu o'zgarishlarning ortida qanday iqtisodiy va ekologik omillar yotgani hamda mavjud infratuzilma qiyinchiliklari jiddiy savollarni tug'dirmoqda.
Asosiy faktlar: Xalqaro energetika agentligi (IEA) tahlillariga ko'ra, yoqilg'i import qiluvchi davlatlar iqtisodiyotni elektrlashtirishni tezlashtirsa, 2035 yilga kelib import xarajatlarini 400 milliard dollardan ko'proqqa qisqartirishi mumkin. Shuningdek, bu jarayon kuniga 18 million barrel neftga bo'lgan ehtiyojni kamaytirishi kutilmoqda.
Mutaxassislarning fikricha, elektrlashtirish atamasi qazilma yoqilg'ilarni yondiruvchi an'anaviy texnologiyalarni elektr muqobillari bilan almashtirishni anglatadi. Dizel dvigatelli avtomobillardan elektr transport vositalariga (EV) o'tish, gaz yordamida isitishni to'xtatib, issiqlik nasoslarini qo'llash shular jumlasidandir. Shunga qaramay, elektr energiyasi qanday manbalardan olinishi hal qiluvchi ahamiyatga ega bo'lib qolmoqda, chunki ko'mir stansiyalari quvvatidan foydalanish ekologiyaga ijobiy ta'sir ko'rsatmasligi mumkin.
Yevropa rejimi va G'arb davlatlari tomonidan ilgari surilayotgan yashil o'tish siyosati har doim ham silliq kechmayapti. Garchi 2025 yilda sotilgan har to'rtta avtomabildan biri elektrda harakatlansa-da, umumiy iqtisodiyotda elektr energiyasi oxirgi energiya iste'molisiz atigi 20 foizni tashkil etadi. Sanoatning ayrim tarmoqlari, jumladan neft-kimyo va po'lat ishlab chiqarishni to'liq elektrlashtirish texnik jihatdan murakkab bo'lib qolmoqda.
Bundan tashqari, sun'iy intellekt texnologiyalari va ma'lumotlar markazlarining keskin o'sishi elektr tarmoqlariga qo'shimcha og'irlik yuklamoqda. Eskirgan va ortda qolayotgan tarmoqlar yangi qayta tiklanuvchi energiya quvvatlarini ulashda qiyinchiliklarga duch kelmoqda va bu esa global energiya o'tish jarayonini sezilarli darajada sekinlashtirmoqda.
Source: www.dw.com