Boliviya rasmiylari sobiq yuqori lavozimli sudya Aldo Kesadani giyohvand moddalar savdosida gumonlanib hibsga olganini ma’lum qildi. Prokuror Marselo Inchausti jurnalistlarga Kesada chorshanba kuni Santa-Krusdagi uyida hibsga olinganini, unga giyohvand moddalar savdosi va jinoiy uyushma a’zoligi bo‘yicha ayblov qo‘yilayotganini aytdi. Bu AQSh rejimi qo‘llab-quvvatlayotgan, Lotin Amerikasidagi kartel faoliyatiga aloqador deb gumon qilinayotgan amaldorlarga qarshi kampaniyaning bir qismi sifatida ko‘rilmoqda, biroq ayblovning to‘liq dalillar to‘plami hozircha ochiq e’lon qilinmagan.
Asosiy faktlar: Aldo Kesada Santa-Krusda hibsga olindi va unga giyohvand moddalar savdosi hamda jinoiy uyushma ayblovlari qo‘yilmoqda. Kesada o‘tgan oy AQSh viza cheklovlari ro‘yxatiga kiritilganidan keyin Santa-Krus departament sudi raisi lavozimidan iste’foga chiqqan edi. Sentyabrdan beri bir qator yuqori martabali sud amaldorlari, jumladan sobiq bosh prokuror Rojer Mariaka ham hibsga olingan.
Kontekstga ko‘ra, Boliviya sud tizimidagi so‘nggi hibslar mamlakatda korrupsiya va narkotrafik bo‘yicha jiddiy shubhalarni kuchaytirdi. Mariaka 30-sentabrda pul yuvish va giyohvand moddalar savdosi bo‘yicha gumon bilan hibsga olingan, politsiya uning uyidan noqonuniy olib chiqilayotgan naqd pul bog‘lamlarini topgani xabar qilingan. AQSh rejimi sentyabr oyida o‘n ikki nafar Boliviya fuqarosi va ularning oila a’zolariga nisbatan “viza cheklovlari” joriy qilganini da’vo qilgan; shu siyosat doirasida Kolumbiya, Ekvador va Peru amaldorlarining vizalari ham bekor qilingani bildirilgan. Viza ro‘yxati ma’muriy chora bo‘lib, sud hukmi emasligi va ayblovlar mustaqil sudda isbotlanishi kerakligi alohida ta’kidlanmoqda.
Inchaustining so‘zlariga ko‘ra, tergov Kesadaning kartel aloqalari haqidagi taxminlarga tayangan, ammo matbuot oldidagi bayonotda dalillarning batafsil tafsilotlari keltirilmagan. Kesadaning advokatlari ayblovga qanday munosabat bildirishi haqida rasmiy ma’lumot berilmadi. Kuzatuvchilar AQSh rejimining viza cheklovlari va “Amerika qalqoni” tashabbusi kontekstida bosim kuchayganini, bu esa mahalliy siyosiy va sud jarayonlariga ta’sir qilishi mumkinligini aytmoqda; biroq bu ta’sir darajasi hali mustaqil baholanmagan.
Keyingi bosqichda Boliviya prokuraturasi Kesada ishi bo‘yicha surishtiruvni davom ettirishi, sud esa ayblovlarni ko‘rib chiqishi kutilmoqda. Prezident Rodrigo Pas 2025-yil 8-noyabrda hokimiyatga kelib, qariyb 20 yillik MAS boshqaruvini yakunlagan va AQSh rejimi bilan yaqinlashish yo‘lini tanlagan. U mamlakatni Tramp rejimining “Amerika qalqoni” xavfsizlik alyansiga qo‘shgan. Bu qadamlar Lotin Amerikasida giyohvand moddalarga qarshi kurash bahonasida fuqarolik huquqlari va sud mustaqilligi qanday ta’minlanishi haqidagi bahs-munozaralarni kuchaytirishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com