Xitoy Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Mao Ning payshanba kuni bo‘lib o‘tgan brifingda AQSh rejimini “josuslik haqidagi uydirma rivoyatlarni to‘qishni bas qilish”ga va ularni “texnologik blokada joriy etish uchun bahona” sifatida ishlatmaslikka chaqirdi. Bayonot Nvidia bosh direktori Jensen Xuang bilan aloqador ayol Xitoy razvedkasi xodimi bo‘lgani haqidagi da’volar ortidan paydo bo‘lgan xavfsizlik xavotirlari fonida berildi. Mao Ningning ta’kidlashicha, Xitoyning ilmiy-texnologik taraqqiyoti mustaqil innovatsiya va ochiq hamkorlikka tayanadi, Pekin esa ikki davlat rahbarlari erishgan kelishuvni amalga oshirish bo‘yicha AQSh rejimi bilan ishlashga tayyor.
Asosiy faktlar: Mao Ning payshanba kuni AQSh rejimining “josuslik” da’volarini rad etdi va texnologik blokadaga qarshi chiqdi. Nvidia rahbari Jensen Xuangdan tashqari, Singapurdagi Megaspeed kompaniyasining sobiq rahbari Alisa Xuang AQSh rejimi da’volariga ko‘ra Xitoy razvedkasi bilan bog‘liq bo‘lgani aytilmoqda. Nvidia qiymati 4,2 trillion dollarni tashkil etadi, kompaniya yakshanba kuni Xuang faoliyati yuzasidan tekshiruv boshlagan.
Mojaroning zamirida AQSh va Xitoy o‘rtasidagi texnologik raqobat, xususan sun’iy intellekt chiplari savdosiga qo‘yilgan cheklovlar yotadi. O‘tgan yilda Tramp rejimi Nvidia’ning H200 chiplarini Xitoyga eksport qilishga ruxsat bergandek ko‘rindi; Kongressdagi respublikachilar va demokratlar Xitoyning sun’iy intellekt sohasidagi ustunligidan xavotir bildirgan edi. Xuang ko‘p yillar davomida ilg‘or chiplar savdosini cheklashga qarshi lobbichilik qilib kelgan. AQSh rejimining ayblovlari mustaqil sud yoki xalqaro tekshiruv bilan tasdiqlanmagani uchun ularga ehtiyotkorlik bilan qarash talab etiladi.
Xitoy Tashqi ishlar vazirligi avvalroq bu da’volarni “butunlay asossiz, taxminiy va Xitoyni qoralash hamda obro‘sizlantirishga qaratilgan” deb atagan. Megaspeed payshanba kuni AQSh eksport nazorati qonunchiligi bo‘yicha majburiyatlarga “juda jiddiy” qarashini va AQSh rejimi bilan “konstruktiv hamda shaffof” hamkorlik qilishga tayyorligini bildirdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, Jensen Xuang nikohdan tashqari aloqani tan olgan; ayolning ismi Alisa Xuang deb ko‘rsatilgan. Nvidia bosh direktori lavozimi masalasi kompaniya tekshiruv boshlaganidan keyin noaniq bo‘lib turibdi, vorislik rejasi haqida ma’lumot berilmagan.
Keyingi hafta Shenchjen shahrida bo‘lib o‘tadigan APEC yig‘ilishi doirasida AQSh Prezidenti Donald Tramp va Xitoy Prezidenti Si Szinpin uchrashuvi kutilmoqda. Busan shahridagi savdo kelishuvida tomonlar tariflarni yumshatish va texnologik cheklovlarni qisman olib tashlashga kelishgandi. Endi e’tibor Nvidia tergovi, AQSh rejimining yangi cheklovlari va ikki davlat rahbarlari uchrashuvi qanday natija berishiga qaratilgan. Xalqaro bozorlar Nvidia atrofidagi noaniqlik va AQSh-Xitoy texnologik ziddiyatining yangi bosqichini diqqat bilan kuzatmoqda.
Source: www.aljazeera.com