NATO a'zosi bo'lgan Finlyandiya va Norvegiya Ukraina urushi tugagunga qadar rossiyalik sportchilarning o'z hududlarida o'tkaziladigan xalqaro musobaqalarda ishtirokini cheklashga qaratilgan choralarni e'lon qildi. Qarorlar 12-noyabr, payshanba kuni Finlyandiya va Norvegiya rejimlari tomonidan ma'lum qilindi: choralar qisqa muddatli mehnat faoliyati, jumladan professional sport uchun viza va kirish arizalariga taalluqli bo'lib, boshqa Shengen davlatlari bergan vizalar orqali kirishga ham ta'sir qilishi mumkin. Rejimlar buni xavfsizlik va xalqaro obro' masalasi deb asoslamoqda, biroq umumiy cheklovlarning sport va siyosat aralashuviga oid savollarni kuchaytiradi.
Asosiy faktlar: Finlyandiya 16-noyabrdan viza va kirish arizalarini yangi tartibda ko'rib chiqishni boshlaydi; Norvegiya urush davom etayotganda rossiyalik va belaruslik professional sportchilar hamda ularga hamrohlik qiluvchi shaxslarning kirishini oldini olish niyatini bildirdi. Ikki rejim ham rossiya sporti davlat bilan bog'liq, deb da'vo qilmoqda, tanqidchilar esa neytral maqomdagi sportchilar uchun yangi to'siqlar yaratilayotganini qayd etadi.
Cheklovlar Rossiyaning Ukrainaga keng ko'lamli bosqinidan keyin xalqaro sportda rossiyalik va belaruslik sportchilar ishtiroki borasidagi keng muhokamani yana kengaytiradi. Xalqaro federatsiyalar turli yondashuvlarni qo'llab kelmoqda: ba'zilari neytral maqomdagi sportchilarga ruxsat bersa, boshqalari taqiqni saqlab qolmoqda. Finlyandiya va Norvegiya endi neytral maqomdagi musobaqalar ham bo'shliq bo'lib qolmasligi kerakligini ta'kidlamoqda. Finlyandiya rejimi professional sportni qisqa muddatli bandlik bilan bog'lashi viza idoralariga keng ixtiyor beradi va sportchilar, murabbiylar hamda yordamchi xodimlar arizalarini murakkablashtirishi mumkin.
Finlyandiya tashqi ishlar vaziri Elina Valtonenning da'vo qilishicha, urush davom etayotganda rossiyalik sportchilarning Finlyandiyada qiladigan ishi go'yoki yo'q va ularning kirishi mamlakat xalqaro aloqalariga tahdid solishi mumkin. Uning so'zlariga ko'ra, xuddi shu mantiq milliy manfaatlar uchun muhim deb topilmagan boshqa qisqa muddatli mehnat turlariga ham taalluqli. Finlyandiya rejimi matbuot xizmati cheklovlar neytral maqomda musobaqalashmoqchi bo'lgan sportchilarga ham tatbiq etilishini bildirdi; bayonotda Rossiya sportdan targ'ibot maqsadida foydalanayotgani va go'yoki noqonuniy tajovuzkor urush maqsadlarini ilgari surayotgani aytilgan.
Norvegiya rejimi ham shunga o'xshash bayonot berib, Rossiya va Belarus fuqarolari uchun amaldagi qoidalar allaqachon qat'iy ekanini, ammo xalqaro sport tashkilotlarining yengilliklari professional sportchilar va ularga hamrohlik qiluvchilarga kirish imkonini berayotganini ta'kidladi. Oslo urush davom etayotganda bunday kirishlarning oldini olish niyatida ekanini ma'lum qildi. Bayonotda har bir holat alohida ko'rib chiqilishi mumkinligi va allaqachon rejalashtirilgan musobaqalar qanday hal qilinishi aniq ko'rsatilmagan.
Amaliy ta'sir viza jarayoni, chegara nazorati va sport federatsiyalarining javobiga bog'liq bo'ladi. 16-noyabrdan Finlyandiya arizalar hamda kirish shartlarini baholashda yangi tartibni qo'llashi kutilmoqda, Norvegiya esa batafsil ijro qoidalarini hali e'lon qilmagan. Sportchilar va tashkilotchilar muddatlar, apellyatsiyalar hamda neytral maqom himoya beradimi-yo'qmi degan savollarga oydinlik kiritishga harakat qiladi. Bahs xalqaro sport tashkilotlarini qoidalarni uyg'unlashtirishga majbur qilishi mumkin, chunki turli mamlakatlardagi nomuvofiq taqiqlar musobaqalarni parchalab, tadbirlarning boshqa yurisdiktsiyalarga ko'chishiga olib kelishi mumkin.
Source: kun.uz