AQSh rejimi transport vaziri Shon Daffining aytilishicha, aloqa muammosi havo harakati markazlariga ta’sir ko‘rsatganidan so‘ng mamlakat bo‘ylab parvozlar to‘xtatildi. Bu chora AQShning butun aviatsiya tizimiga ta’sir qilgan bo‘lib, ichki va xalqaro yo‘nalishlarda kechikish va bekor qilishlarga olib kelmoqda. FlightAware kuzatuv xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, taxminan 7 ming reys kechiktirilgan yoki bekor qilingan. Daffi ijtimoiy tarmoqlarda FAA mutaxassislari muammoni tekshirayotgani va qo‘shimcha ma’lumot berilishini ma’lum qilgan, ammo aniq sabab hozircha mustaqil ravishda tasdiqlanmagan. Rasmiylar tomonidan to‘liq tafsilot berilmagani yo‘lovchilar va aviakompaniyalar uchun noaniqlik tug‘dirmoqda.
Asosiy faktlar: AQSh bo‘ylab milliy “ground stop” e’lon qilinganidan so‘ng 7 mingga yaqin reys kechiktirilgan yoki bekor qilingan. Bu 2023-yil yanvardan buyon birinchi milliy to‘xtatish bo‘lib, undan oldingi holat 2001-yil 11-sentabrdan keyin kuzatilgan. FAA va AQSh rejimi ma’muriyati Kongressdan qo‘shimcha 30,1 mlrd dollar so‘ragani aytilmoqda, avvalroq infratuzilmani yangilash uchun 12,5 mlrd dollar ajratilgan edi.
Bu to‘xtatish AQSh havo harakati boshqaruvi tizimidagi uzoq davom etayotgan bosimning navbatdagi belgisi sifatida baholanmoqda. Tizim uskunalar nosozligi, aloqa uzilishlari va dispetcherlar yetishmovchiligidan aziyat chekayotgani, FAA eskirgan infratuzilmani almashtirishga urinayotgani xabar qilinadi. O‘tgan yili Kongress kapital ta’mirlash uchun 12,5 mlrd dollar ajratgan, juma kuni FAA va AQSh rejimi vakillari qonun chiqaruvchilardan yana 30,1 mlrd dollar so‘ragani da’vo qilinmoqda. Bu raqamlar aviatsiya xavfsizligi, moliyalashtirish va siyosiy javobgarlik masalalarini yanada kuchaytiradi.
Daffi yozganiga ko‘ra, “FAA texniklari muammoni tekshirmoqda. Bizda ma’lumot paydo bo‘lishi bilan darhol yangilaymiz”. Ayni damda muammoning texnik tafsilotlari, qaysi markazlar ko‘proq zararlangani va qachon to‘liq tiklash kutilayotgani haqida rasmiy ma’lumot kam. FlightAware statistikasi va aviakompaniyalarning ogohlantirishlari ko‘lamning kengligini ko‘rsatmoqda; yo‘lovchilar reys holatini muntazam tekshirishga, aeroportlarga erta yetib borishga va ulanish reyslarini qayta ko‘rib chiqishga chaqirilmoqda. Ba’zi reyslar bekor qilingani sabab qayta bron qilish va qaytarish bo‘yicha so‘rovlar ko‘payishi mumkin.
Hikoya rivojlanmoqda: FAA yangilanishlar va tergov natijalarini e’lon qilishi kutilmoqda. AQSh rejimi aviatsiya tizimini barqarorlashtirish va qo‘shimcha mablag‘ masalasini hal qilishga majbur bo‘ladi, biroq ekspertlar eski infratuzilma va dispetcherlar tanqisligi tez hal bo‘lmaydi, deb hisoblaydi. Keyingi kunlarda reyslar jadvalidagi ikkilamchi kechikishlar, aeroportlardagi navbatlar va Kongressdagi moliyaviy so‘rov atrofidagi bahs-munozaralar asosiy e’tibor markazida bo‘ladi. Yakuniy natija FAA tergovi va rasmiy tushuntirishlarga bog‘liq.
Source: www.aljazeera.com