Kabo-Verde orollarida saylovchilar yakshanba kuni ertalab soat 8:00 dan kechqurun 18:00 gacha (GMT bo‘yicha 09:00–19:00) ovoz berishni boshladi. 300 mingdan ortiq fuqaro olti nomzod orasidan birini tanlaydi; asosiy raqobat amaldagi prezident Xose Mariya Neves va mamlakat tarixida birinchi ayol prezidentlikka nomzod Yoana Roza o‘rtasida kechmoqda. Saylovning markazida yoshlar migratsiyasini sekinlashtirish va ishsizlik masalasi turibdi.
Asosiy faktlar: 300 mingdan ortiq saylovchi ovoz berish huquqiga ega; diasporada 77 ming atrofida ro‘yxatdan o‘tgan saylovchi bor; nomzod g‘alaba qozonishi uchun 50 foizdan ko‘proq ovoz kerak, aks holda 29-noyabrda ikkinchi tur o‘tkaziladi; natijalar ikki-uch kun ichida e’lon qilinishi kutilmoqda.
Kabo-Verde G‘arbiy Afrikadagi nisbatan barqaror davlat sifatida tanilgan bo‘lsa-da, emigratsiya uzoq yillar davomida asosiy muammoga aylangan. Arxipelagda 500 ming atrofida aholi yashasa, diasporada undan ko‘proq fuqaro bor; ularning aksariyati sobiq mustamlakachi Portugaliya va AQShda istiqomat qiladi. Ish o‘rinlari yetishmasligi yoshlarni chet elga ketishga majbur qilayotgani sabab saylovchilar siyosiy elitaning kundalik qiyinchiliklarni tushunmasligidan norozilik bildirayotgani aytiladi.
Neves 66 yoshda, 15 yil bosh vazir bo‘lib ishlagan va 2021-yilda prezident bo‘lgan. Uning partiyasi — Kabo-Verdening eng qadimiy partiyasi PAICV — may oyidagi parlament saylovlarida 72 deputatlik o‘rindan 37 tasini qo‘lga kiritgan va Nevesga poytaxt Praia sobiq meri Fransisko Karvalyoni bosh vazir etib tayinlash imkonini bergan. Roza esa muxolifat nomzodi va sobiq adliya vaziri bo‘lib, mustaqillikdan, ya’ni 1975-yildan beri prezidentlikka nomzod bo‘lgan birinchi ayol hisoblanadi. Uning partiyasi may saylovlarigacha 10 yil hukumatni boshqargan.
Neves ikkinchi muddatga saylansa, yoshlar sammitini tashkil etish va emigratsiya masalasini hal qilishni va’da qildi. Roza esa yoshlarga 'kelajaklarini shu yerda qurish va yosh kaboverdeliklarning chet elga ketishini to‘xtatish imkonini beradigan hukumat' zarurligini aytdi. Siyosatshunos va gender tadqiqotlari professori Roselma Evora Associated Pressga saylovchilar siyosiy sinfdan uzoqlashayotganini, chunki u ularning kundalik qiyinchiliklarini tushunmaydi, deb aytgan.
Kabo-Verde bu yil erkaklar futbol terma jamoasining Jahon chempionati pley-off bosqichiga chiqishi bilan global e’tiborga tushgan; aprel oyida esa uning qirg‘oqlari yaqinida kruiz kemasi xantavirus bilan bog‘liq holat tufayli e’tiborga tushgan. Saylov natijalari ikki-uch kun ichida e’lon qilinishi kutilmoqda; agar hech bir nomzod mutlaq ko‘pchilikni olmasa, eng ko‘p ovoz olgan ikki nomzod 29-noyabrda ikkinchi turda bellashadi.
Source: www.aljazeera.com