Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

19-noyabr payshanba kuni Germaniyada xavfsizlik, moliya, diplomatiya va kiberxavfsizlikka oid bir nechta muhim voqea yuz berdi: masjidda terakt uyushtirishda gumon qilingan 18 yoshli yigitning qamoqda saqlanishi; UniCredit va Germaniya rejimining Commerzbankni sotib olish bo‘yicha kelishuvga erishgani; Boris Pistoriusning Polshaga ikki kunlik tashrifi Auschwitz-Birkenau memorialidan boshlanishi; hamda arzon striming qurilmalari kiberjinoyatchilar tomonidan egallab olinayotgani haqidagi BSI ogohlantiruvi. Bu xabarlar Yevropaning yetakchi iqtisodiyotida jamoat xavfsizligi, bank konsolidatsiyasi, tarixiy xotira va raqamli xavfsizlikka oid bosimlarni ko‘rsatdi.

Asosiy faktlar: Eslohe shahridan bo‘lgan gumonlanuvchi avgustdan buyon sudgacha qamoqda saqlanmoqda, unga hali ayblov qo‘yilmagan va begunlik prezumpsiyasi amal qiladi; UniCredit va Germaniya rejimi Commerzbank bo‘yicha asosiy kelishmovchiliklarni bartaraf etgani, shu jumladan Frankfurt bosh qarorgohi va xodimlar huquqlari bo‘yicha majburiyatlar haqida xabar berilmoqda; Pistorius Polsha mudofaa vaziri Wladyslaw Kosiniak-Kamysz bilan uchrashishidan oldin Auschwitz-Birkenauda tashrif boshlashi kutilmoqda, u yerda 1940–1945-yillarda taxminan 1,1 million kishi halok bo‘lgan.

Shimoliy Reyn-Vestfaliyada bosh prokuror Alexandra Wiese gumonlanuvchi o‘zini o‘ta o‘ng qarashli ekstremist deb bildirganini va hujumni 2026-yil oxiri yoki 2027-yil boshida amalga oshirishni rejalashtirganini aytdi. U WDR telekanaliga yigitning irqchi g‘oyalari musulmonlar diniga e’tiqod qiluvchi insonlarga ham qaratilganini ma’lum qildi. Tintuv vaqtida uning uyidan ko‘plab qurol, qurol qismlari va o‘q-dorilar, jumladan 3D printerda tayyorlangan buyumlar topilgani bildirildi. Wiese mumkin bo‘lgan qurbonlarni himoya qilish uchun potentsial nishonlar haqida ma’lumot bermadi va gumonlanuvchiga hali ayblov qo‘yilmaganini ta’kidladi. Bu holat Germaniyada radikallashuv, ekstremistik tarmoqlar va yangi texnologiyalar orqali qurol komponentlarining mavjud bo‘lishi bilan bog‘liq tashvishlarni yana bir bor eslatdi.

Moliya sohasida UniCredit va Germaniya rejimi Commerzbankni sotib olishning asosiy to‘siqlari bo‘yicha kelishuvga erishdi; Yevropa rejimi bu bitimni joriy haftaning boshida tasdiqlagan edi. Birlashgan bank ikki yirik yevrozona iqtisodiyotida 1,3 trillion yevrodan (1,4 trillion dollar) ortiq aktivlarga ega bo‘lishi mumkin. Moliya vaziri Lars Klingbeil Germaniya jarayonning tez va nazoratning tartibli o‘tkazilishini qo‘llab-quvvatlashini bildirdi va UniCredit Germaniyani biznes manzili sifatida rivojlantirish, Commerzbank xodimlarining huquqlari hamda ishchilar kengashi bilan konstruktiv muloqotni davom ettirish bo‘yicha majburiyatlar olganini aytdi. Kelishuvlar orasida Germaniya ikki nazorat kengashi a’zosini tayinlash talabidan voz kechgan, UniCredit esa kengaytirilgan Germaniya biznesini Frankfurtda bosh qarorgoh va ro‘yxatdan o‘tgan holda saqlashga rozi bo‘lgan va boshqaruv kengashiga germaniyaliklarni kiritishni va’da qilgan.

Pistorius Polshaga tashrifi chog‘ida Varshavada mudofaa siyosati bo‘yicha Kosiniak-Kamysz bilan uchrashishi rejalashtirilgan. Polsha Yevropa Ittifoqi va NATO a’zosi hamda Ukrainaning muhim siyosiy va harbiy ittifoqchilaridan biri hisoblanadi. Tashrif sobiq fashistlar qirg‘in lageri Auschwitz-Birkenaudan boshlanadi; u Ikkinchi jahon urushi davrida Germaniya Polshani bosib olgan paytda barpo etilgan va Xolokost hamda Germaniyaning fashist rejimi ramzlaridan biri sifatida ta’riflanadi. 1940–1945-yillarda u yerda taxminan 1,1 million kishi, asosan yahudiylar halok bo‘lgan; qurbonlar otib o‘ldirilgan, gaz kameralarida qatl etilgan yoki ochlik va kasallikdan vafot etgan. Memorial tashrifi Germaniya-Polsha va Yevropa xavfsizligi munosabatlarida tarixiy javobgarlikning ahamiyatini ko‘rsatadi.

Alohida ravishda BSI arzon striming qutilari kiberjinoyatchilar tomonidan tobora ko‘proq egallab olinayotgani haqida xabar berdi va buzilgan tizimlar soni bir yil ichida deyarli ikki baravar oshib, taxminan 75 400 taga yetganini ma’lum qildi. Bu ogohlantirish xabarnomaga iste’molchi xavfsizligi jihatini qo‘shadi. Terakt ishi davom etayotgan, bank bitimi oldinga siljiyotgan va mudofaa muzokaralari kutilayotgan bir paytda 19-noyabr voqealari qisman ochiq qolmoqda va ular keyingi rasmiy qarorlar, sud jarayonlari hamda korporativ majburiyatlarning bajarilishiga bog‘liq bo‘ladi.

Source: www.dw.com