Turkiya rasmiysi Livan poytaxti Bayrut va mamlakatning boshqa hududlarida uch kunlik tashrif o‘tkazib, Prezident Joseph Aoun, Bosh vazir Nawaf Salam, parlament spikeri Nabih Berri, diniy yetakchilar va siyosiy kuchlar vakillari bilan uchrashdi. Tashrif Livan Bosh vaziri o‘rinbosari Tarek Mitri taklifiga binoan amalga oshirildi va Livan suvereniteti, institutlarning mustahkamlanishi hamda mintaqaviy hamkorlik masalalariga qaratildi.
Asosiy faktlar: Tashrif uch kun davom etdi va Bayrut, Tripoli hamda Akkar hududlarini qamrab oldi. Turkiya rasmiysi Livan rahbariyati va diniy yetakchilar bilan uchrashdi. Bayonotda Janubiy Livan okkupatsiyasini to‘xtatish va mintaqaviy savdo, transport hamda energiya koridorini yaratish zarurligi ta’kidlandi.
Livan uzoq vaqtdan beri boshqa davlatlar raqobatining sahnasi sifatida ko‘rilgan; tashrif davomida Turkiya rasmiysi bu holatga barham berish, Livan xilma-xilligini himoya qilish va davlat institutlarini mustahkamlash zarurligini ta’kidladi. Uchrashuvlarda diniy yetakchilar, siyosatchilar va fuqarolik vakillari ishtirok etdi, ularning barchasi Livan fuqarolariga xizmat qiluvchi kuchli davlat va yoshlar uchun istiqbolni ta’minlashga intilishini bildirdi. Tashrif davomida Livan mehmondo‘stligi ham alohida ta’kidlangan: Akkarga yo‘lda za’atar nonushtasi, Tripolida Hallab shirinliklari va Bayrutda Barbar shawarmasi mehmonlar uchun unutilmas taassurot qoldirgan.
Bayonotda „Livan o‘z oyoqlarida turishni va hamkorlar, homiylar emas, kerak qiladi“ degan fikr yangragan. Rasmiy Livan xilma-xilligini zaiflik emas, himoya qilinishi lozim bo‘lgan boyligi deb atagan; shuningdek, „Livan suvereniteti va hududiy yaxlitligi bozorlik emas va uning har bir qarich yeriga tatbiq etilishi kerak“ degan. Janubdagi okkupatsiya to‘xtatilishi, Bayrutdan janubiy chegaragacha bo‘lgan fuqarolar himoyasi va qarorlar faqat Livanliklar tomonidan qabul qilinishi talab etilgan. U „haqiqiy do‘stlar yordamni so‘ralganda beradi va so‘ralmaganda chetda turadi“ deb qo‘shimcha qilgan.
Mintaqaviy darajada, rasmiy Finikiya shaharlarining Tripolida umumiy kengash o‘tkazgan tarixiy an’anasini eslatib, Levant mintaqa sifatida birgalikda o‘ylashi va harakat qilishi kerakligini aytgan. Livan tadbirkorligi, bank va xizmatlar sohasi, portlari hamda Turkiyaning ishlab chiqarish bazasi, logistika tarmoqlari va Yevropa hamda Markaziy Osiyoga kirish imkoniyati o‘zaro to‘ldiruvchi iqtisodiyot sifatida ta’riflangan. Suriya tiklanishi davomida mamlakatlar o‘rtasida savdo, transport va energiya koridori yangi mintaqaviy iqtisodiyot tayanchiga aylanishi mumkinligi bildirilgan.
Tashrif yakunida Turkiya rasmiysi Livan bilan mustahkam, yagona va yaxlit davlat sifatida hamkorlik qilishdan manfaatdor ekanini bildirdi. Kelgusi bosqichda mintaqaviy muzokaralar, iqtisodiy yo‘laklar va Livan institutlarini mustahkamlash bo‘yicha qo‘shma tashabbuslar kutilmoqda; Janubiy Livan va mintaqaviy xavfsizlik masalalari esa xalqaro hamjamiyat diqqatida qoladi.
Source: www.aljazeera.com