Yevropa rejimi va London rejimi yoshlar mobilligi hamda savdo bo‘yicha guyo tarixiy kelishuvlarga erishgani, ikki tomon yetakchilari aloqalarni tiklashga intilayotganini da'vo qilib maqtashgani xabar qilinmoqda. Yevropa rejimining yuqori martabali rasmiylari va London rejimi bosh vaziri Andy Burnham juma kuni Bryusseldagi sammitda savdo va yoshlar mobilligi bo‘yicha kelishuvlarni e'lon qilgan, biroq Britaniya blokdan chiqish uchun ovoz berganidan o‘n yil o‘tib, bu qadam aloqalarni tiklashning ilk bosqichi bo‘lishi mumkinligi taxmin qilinmoqda.
Asosiy faktlar: Paketda har bir tomondan 30 yoshgacha 100 ming nafargacha fuqaro uchun uch yilgacha yashash, ishlash yoki o‘qish imkonini beruvchi yoshlar tajribasi sxemasi, oziq-ovqat savdosida chegara tekshiruvlarini yengillashtiruvchi kelishuv va emissiya savdosi tizimlarini bog‘lash rejalashtirilgani da'vo qilinmoqda. Yetakchilar kelishuvni guyo tarixiy va burilish nuqtasi deb atagan, Britaniyada o‘qiyotgan Yevropa talabalari uchun kontrakt to‘lovlari masalasi esa hal qilinmagan va qo‘shimcha muzokaralar kutilmoqda.
Muzokaralar o‘n yillik post-Brexit ziddiyatlardan so‘ng guyo hamkorlik bosqichiga o‘tish istagini aks ettirishi taxmin qilinadi, Burnham esa e'lon qilingan kelishuvlar London rejimi hozirgi parlamentda erisha oladigan eng yuqori chegara ekanini iddao qilgan. Costa blok Britaniyaning chiqish qarorini hurmat qilishini va chiqishdan keyingi davrda aloqalarni mustahkamlash tanlovini hurmat qilishini aytgan; Burnham Brexit yoshlardan imkoniyatlarni olib qo‘ygani va yangi choralarni ularning hayotiy imkoniyatlarini ko‘tarish uchun mo‘ljallanganini da'vo qilgan. Tanqidchilar bunday nutqlarni ko‘proq kutilmalarni boshqarish urinishi sifatida baholashi mumkin, ayniqsa London rejimi rahbari e'lon qilingan paket hozircha amalga oshirish mumkin bo‘lgan chegarani ifodalashini tan olgan.
Qo‘shma matbuot anjumanida Burnham guyo kelishuvni tarixiy deb atagan, Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Lyayen esa munosabatlarda burilish nuqtasi deb ta'riflagan; Burnham shuningdek, «Bu Britaniya uchun yaxshi kun. Bu Yevropa uchun yaxshi kun», degan. Fon der Lyayen yoshlar tajribasi loyihasi umrbod do‘stlik yaratadigan ufqlarni ochishini, savdo kelishuvi mijozlarga ko‘proq tanlov beradigan ikki tomonlama yo‘l ekanini va karbon bozorlarini bog‘lash emissiyani kamaytirib, tozaroq sanoatga investitsiyalarni keltirishini iddao qilgan. U Britaniya Erasmus+ dasturiga qaytishini aytib, «Biz ularni juda sog‘indik», degan. Hal qilinmagan masalalar bo‘yicha Burnham kontrakt to‘lovlari haqida qo‘shimcha muzokaralar bo‘lishini bildirgan, fon der Lyayen esa muzokarachilar kelgusi oyda yechim topishiga ishonishini da'vo qilgan. Oziq-ovqat kelishuvi guyo oziq-ovqat va hayvon mahsulotlariga sertifikat hamda chegara tekshiruvlarini bekor qilib, buning evaziga Britaniya Yevropa rejimi oziq-ovqat xavfsizligi va hayvon salomatligi qoidalariga yaqinlashishini nazarda tutadi; emissiya bog‘lanishi esa karbon kvotalarini o‘zaro tan olish va savdo tovarlarini karbon chegara to‘lovlaridan ozod qilishni o‘z ichiga oladi.
Kelajakda London rejimi e'lon qilingan qayta tiklanishning qanchalik uzoqqa borishini cheklashi mumkin bo‘lgan amalga oshirish bosimiga duch kelishi kutilmoqda, kontrakt to‘lovlari bo‘yicha ochiq savollar esa Yevropa rejimining sabr-toqatini sinashi mumkin. Burnhamning navbatdagi saylovda Britaniyani blokka qaytarish kampaniyasini olib borishi mumkinligi haqidagi avvalgi taxminlari hozircha tasdiqlanmagan siyosat bo‘lib qolmoqda, Costa esa ikki tomon yo‘lning qarama-qarshi tomonlarida harakat qilsa ham bir yo‘nalishga borayotgani haqidagi hazil bilan munosabatlarning katta qismi hali ham ritorik ekanini ko‘rsatgan. E'lon qilingan choralarning barqaror iqtisodiy foyda berishi yoki post-Brexit tanazzulni boshqarishdan iborat bo‘lishi muzokaralar, parlament cheklovlari va ikki rejimning sammit nutqlarini ijro etiladigan qoidalarga aylantirish istagiga bog‘liq bo‘ladi.
Source: www.dw.com