Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Oktabr oyida Qoraqalpog‘istonda Osiyo taraqqiyot banki (OTB) kunlari va jurnalistlar uchun media tur bo‘lib o‘tdi; tadbir doirasida Qoraqalpog‘iston hukumati va OTB yangilangan o‘zaro anglashuv memorandumini imzoladi, OTB vakolatxonasi rahbari Kanokpan Lao-Araya jurnalistlarga intervyu berdi va bankning hududdagi uch loyihasi taqdim etildi. Tadbir loyihalarni muvofiqlashtirish, moliyaviy hamkorlikni yangilash va mintaqadagi ustuvor yo‘nalishlarni tasdiqlash maqsadida o‘tkazildi.

Asosiy faktlar: OTB O‘zbekistonning Jahon bankidan keyingi ikkinchi yirik kreditori bo‘lib, davlat tashqi qarzining 20 foizi (8,2 mlrd dollar) unga to‘g‘ri keladi; Qoraqalpog‘iston OTBning O‘zbekistondagi portfelining qariyb 20 foizini o‘zlashtiradi; A380 yo‘lining Qo‘ng‘irot—Qozog‘iston chegarasi va Beruniy—Qorao‘zak oralig‘idagi qismlari 2027-yilda yakunlanadi.

Osiyo taraqqiyot banki bugungi kunda Jahon bankidan keyin O‘zbekistonning ikkinchi eng yirik kreditori hisoblanadi; Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, davlat tashqi qarzining 20 foizi (8,2 mlrd dollari) ushbu tashkilot hissasiga to‘g‘ri keladi. Qoraqalpog‘iston OTB portfelining qariyb 20 foizini egallashi tashkilotning hududni qanchalik muhim deb bilishini ko‘rsatadi. Yangilangan memorandum hamkorlikni qayta ko‘rib chiqish va loyihalar takrorlanmasligini ta’minlash maqsadida imzolandi.

Kanokpan Lao-Araya O‘zbekistonni OTBga a’zo davlatlar orasida eng tez o‘sayotganlardan biri deb atadi va hamkorlikni muntazam qayta ko‘rib chiqish zarurligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, 25 yil oldin O‘zbekiston bankdan sezilarli imtiyozli shartlarda qarz olgan, mamlakat rivojlangani sari shartlar ham o‘zgarib bormoqda va kelajakda O‘zbekistonning o‘zi OTBga ko‘proq hissa qo‘shadigan davlatga aylanadi. Bank rahbari yaqin besh yilda mamlakat yuqori-o‘rta daromadli davlatlar qatoriga kirishni maqsad qilganini aytdi va loyihalar takrorlanmasligi hamda mablag‘ isrof bo‘lmasligi uchun hukumat va boshqa hamkorlar bilan ishni muvofiqlashtirib borish kerakligini qo‘shimcha qildi.

Eng muhim yo‘nalishlar sifatida qayta tiklanuvchi energiya va elektr uzatish liniyalari, suv ta’minoti va oqova suvni tozalash ko‘rsatildi; Lao-Araya bu masalani hudud uchun hayotiy deb baholadi, chunki Qoraqalpog‘iston iqlim o‘zgarishidan qattiq aziyat chekmoqda. Bundan tashqari, umummilliy ijtimoiy loyihalar va kichik hamda o‘rta biznesni moliyalashtirish dasturlari ham mavjud bo‘lib, ular orqali Qoraqalpog‘iston aholisi foyda ko‘radi. Mintaqaviy hamkorlik ham alohida ahamiyatga ega: hudud mamlakat markazidan uzoq, lekin A380 avtoyo‘li aynan shu yerdan o‘tadi va «O‘rta koridor» bankning CAREC yo‘lagi bilan ustma-ust tushadi. Yo‘lni yangilash davom ettiriladi, lekin faqat infratuzilma bilan cheklanmaydi, chunki infratuzilma foydalanilmasa hech narsani anglatmaydi; shu sababli iqtisodiy yo‘lak g‘oyasiga o‘tilgan va yo‘l bo‘yida savdo, xizmat ko‘rsatish obyektlari, maktablar kabi ijtimoiy infratuzilma hamda chegaraoldi savdo xizmatlari paydo bo‘lishi kerak.

Bank rahbari Qoraqalpog‘istonni O‘zbekistonning boshqa mintaqalar bilan bog‘lanadigan darvozasi va iqlim muammolaridan eng ko‘p zarar ko‘rgan hudud deb atadi; u hozir uni o‘zgartirish, qayta tiklanuvchi energiya va yoshlarga sarmoya kiritishning ayni vaqti ekanini aytdi. Orol muammosi alohida jiddiy masala sifatida ko‘rsatildi: mamlakat dehqonchilik va yashash uchun yaroqli yerlarini yo‘qotmoqda, ular cho‘lga aylanmoqda. Fransiya taraqqiyot agentligi (AFD) Orol bo‘yicha bevosita loyiha olib bormoqda; OTBda esa bu mavzu hozircha suv resurslarini boshqarish doirasida bo‘lib turibdi, lekin Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi bilan maslahatlashib harakatlar rejasini tayyorlash ishlari olib borilmoqda va Orol bankning maqsadi ekanini aytdi. O‘zbekiston aholisi 38 mln bo‘lsa, uning taxminan 2 millioni Qoraqalpog‘istonda yashaydi; A380`ning 240 kilometrli va 25 kilometrli qismlari 2027-yilda yakunlanishi kutilmoqda. Kelajakda O‘zbekiston yuqori-o‘rta daromadli toifaga o‘tishi bilan qarz olish shartlari o‘zgaradi va bankka ko‘proq hissa qo‘shadigan davlatga aylanishi kutilmoqda.

Source: www.gazeta.uz