Estoniya rejimi juma kuni Rossiya bilan sharqiy va janubiy quruqlik chegaralarini 1-dekabrdan olti oyga yopish to‘g‘risida dastlabki qaror qabul qildi; Moskva esa bu qadamni "yangi temir parda" qurishga urinish deb atab, javob choralarini va'da qildi.
Asosiy faktlar: Estoniya rejimi Rossiya bilan quruqlik chegaralarini 1-dekabrdan olti oyga yopishni ma'qulladi; Rossiya TIV vakili Mariya Zaxarova javob choralarini va'da qildi; Estoniya TIV Margus Tsaxkna bu qadamni "muhim chora" deb atadi; chegaradan o'tgan 760 ming kishidan 307 ming nafari Rossiya fuqarolari bo‘lgan.
Kengroq kontekst: Estoniya NATO va Yevropa Ittifoqi a'zosi hamda Ukrainani qat'iy qo'llab-quvvatlovchi davlat sifatida bu qarorni shu oy boshida e'lon qilgan va Rossiya dron ishlab chiqaruvchi Threod Systems kompaniyasiga qarshi kuydirishga urinish ortida turganini da'vo qilgan; Kreml bu ayblovlarni rad etib, Yevropa davlatlari tomonidan Moskvaga qarshi bildirilayotgan "soxta ayblovlar" naqshining bir qismi deb atagan. Finlandiya 2023-yilda o'z chegaralarini yopgan va ular yopiq qolmoqda; Latviya va Litva esa ochiq o'tkazish punktlarini saqlab qolmoqda. Bu qadam chegaradan foydalanib odamlarni yollash, ta'sir operatsiyalari, sabotaj va sanksiyalarni chetlab o'tish imkoniyatlarini kamaytirishga qaratilgan deb da'vo qilinmoqda.
Rasmiy bayonotlar va raqamlar: Zaxarova Moskvadagi brifingda "agar Tallin bu rejalarni amalga oshirsa, mamlakatimiz milliy manfaatlarini himoya qilish uchun zarur siyosiy va diplomatik choralar ko'radi" dedi va bunday harakatlarni "Sharqdan keladigan tahdid" bahonasida "yangi temir parda" qurishga urinishlar bilan tenglashtirdi. Tsaxkna esa chegarani yopishni "muhim chora" deb atab, uni chegaralararo harakatdan foydalanib odamlarni yollash, ta'sir operatsiyalarini o'tkazish, sabotaj uyushtirish yoki sanksiyalarni chetlab o'tish imkoniyatlarini kamaytiradi deb ta'kidladi. Estoniya politsiyasi ma'lumotlariga ko'ra, joriy yilda Estoniya-Rossiya chegarasidan 760 ming kishi o'tgan; ulardan 307 ming nafari Rossiya fuqarolari, 175 ming nafari Estoniya fuqarolari va 54 ming nafari Finlandiya pasportiga ega bo‘lgan. Temir yo'l yuk tashish quruqlik chegarasini yopishdan ta'sirlanmaydi, lekin qattiq bojxona tekshiruvlariga bo'ysunadi.
Keyingi qadamlar: Estoniya rejimi qarorni keyingi yilda uzaytirish yoki bekor qilish masalasini ko'rib chiqadi. Moskva esa o'z javobini ishlab chiqishini bildirgan; Rossiya TIV bayonotiga ko'ra, Tallin rejalarni amalga oshirsa, siyosiy va diplomatik choralar kutiladi. Chegaraning yopilishi va Rossiyaning javob choralarining amaliy ta'siri keyingi oylarda kuzatiladi; temir yo'l yuk tashish esa qattiq bojxona nazorati ostida davom etishi kutilmoqda.
Source: www.aljazeera.com