Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Istanbulda yakshanba kuni bir necha ming kishi ko‘chaga chiqib, Turkiyada muxolifatga yaqin bir qator media manbalari yopilishiga qarshi norozilik bildirdi; namoyish Sozcu TV telekanaliga politsiya reydi va bir qancha yuqori lavozimli xodimlarning hibsga olinishidan bir necha kun o‘tib chaqirildi, ishtirokchilar fikr, matbuot va jurnalistik erkinlikni talab qildi.

Asosiy faktlar: Namoyishchilar bir necha kilometr masofani bosib o‘tib, shiorlar, olqish va hushtaklar bilan matbuot erkinligini talab qildi; “Fikr erkinligi, matbuot erkinligi va jurnalistlar uchun erkinlik” yozuvli ulkan banner va “Matbuotni susturib bo‘lmaydi” plakatlari ko‘tarildi; MLSA ma’lumotiga ko‘ra Turkiyada 25 jurnalist qamoqda, RSF reytingida mamlakat 180 davlat ichida 163-o‘rinda.

Kontekst va tarixiy zamin

Turkiyaning asosiy muxolifat partiyasi Yeni Parti namoyishga chaqirdi; politsiya Sozcu TVga reyd o‘tkazib, yuqori lavozimli xodimlarni hibsga oldi, davlat tayinlagan ishonchli boshqaruvchi o‘rnatildi va kompaniya majburiy boshqaruvga o‘tkazildi. Bu Tele1, Halk TV va T24 kabi nashrlarga qarshi o‘xshash choralardan keyingi bir yil ichidagi uchinchi egallab olish bo‘ldi, shu sababli namoyishchilar jarayonni matbuotni susturishga urinish sifatida baholadi.

Jurnalist Timur Soykan hukumat jurnalistlarni susturish uchun barcha imkoniyatlardan foydalanayotganini, biroq bunga erisha olmayotganini aytdi va jamoatchilikni yangi YouTube kanalida efirni davom ettirishni rejalashtirgan Halk TV jurnalistlarini qo‘llab-quvvatlashga chaqirdi. So‘nggi o‘n yil davomida matbuot erkinligi jinoiy ta’qiblar, raqamli senzura va jurnalistlarga “soxta yangiliklar” tarqatish ayblovlari orqali izchil bosim ostida qolmoqda, bu esa muxolif media va mustaqil reportajlar uchun xavfli muhitni kuchaytirmoqda.

Kutilayotgan rivojlanishlar

So‘nggi ikki oyda Turkiya ko‘p milliard dollarlik investitsiya fondi janjalini yoritgani uchun bir necha jurnalistni hibsga oldi; kamida ikki jurnalist sudgacha qamoqda qolmoqda. Namoyishchilar va jurnalistlar tashkilotlari huquqiy qarorlarni, hibsga olishlarning sabablarini va muxolif media platformalarining keyingi taqdirini diqqat bilan kuzatmoqda, chunki bu ishlar Turkiyada matbuot erkinligi va jamoatchilik nazoratining kelajagini belgilashi mumkin.

Source: www.dw.com