AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi kuchayib borayotgan bir paytda, Yevropa Ittifoqi (YI) tobora ko‘proq tanqid va tahdidlar ostida qolmoqda. YI, uning asosiy davlatlari va Buyuk Britaniya xalqaro huquqqa rioya qilinishini talab qilib, Eronga qarshi bayonotlar berishdi, ammo haligacha o‘rtacha strategiya shakllantira olmagan holda, Yaqin Sharqdagi inqirozda chetda qolib, samarasiz ko‘rinishmoqda.
Eronning Kipr (YI hududi) va Fors ko‘rfazi davlatlaridagi obyektlarga dron hujumlari Yevropani befarq qolish imkoniyati yo‘qligini ko‘rsatdi. Mutaxassislarning fikricha, Yevropa davlatlari harbiy aralashuvdan ko‘ra mudofaa strategiyasini olmoqda. Germaniya Tashqi Aloqalar Kengashi (DGAP) eksperti Kornelius Adebahrning so‘zlariga ko‘ra, YI a’zolari va Buyuk Britaniya Yevropa davlatiga hujum bo‘lsa, mudofaa choralarida va Fors ko‘rfazi davlatlariga yordam berishda birlashadi, lekin AQShning urush maqsadlari va Eronga qarshi harakatlarni qo‘llab-quvvatlash darajasi haqida kelisha olmaydi.
Oq uy matbuot kotibi Karolin Levitt chorshanba kuni AQSh prezidenti Donald Trampning "barcha Yevropa ittifoqchilarimiz" AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushini qo‘llab-quvvatlashini kutayotganini bildirdi. Uning aytishicha, maqsad "nafaqat Amerikani, balki Yevropa ittifoqchilarimizni ham tahdid qilayotgan betartib Eron rejimini yo‘q qilish"dir. Tramp esa Yevropaning urushni qo‘llab-quvvatlashdagi sustligidan norozi bo‘lib, Buyuk Britaniya bosh vaziri Kier Starmerni "Uinston Cherchill emas" deb atadi.
Yevropa davlatlarining pozitsiyalari keskin farq qilmoqda: Germaniya kansleri Fridrix Merts Trampni qo‘llab, AQShga Germaniyadagi Ramsteyn havo bazasidan foydalanishga ruxsat berdi, Fransiya esa AQSh samolyotlariga faqat "hududdagi sheriklarimizni himoya qilish" uchun foydalanish sharti bilan muayyan bazalarda vaqtincha joylashishga ruxsat berdi. Italiya bosh vaziri Jorja Meloni esa AQShdan bazalardan foydalanish so‘rovi olmaganini, ammo Fors ko‘rfazi davlatlariga havo mudofaasi tizimlarini taqdim etishi mumkinligini aytdi.
Eronning Kiprdagi Britaniya Qirollik havo kuchlari bazasiga dron hujumi Yevropaliklarni qo‘rqitdi, Italiya, Gretsiya, Niderlandiya va Fransiya Kiprga harbiy kemalar yubordi. Kvinsi Instituti rahbori Trita Parsining ta’kidlashicha, Eron urushni nafaqat Fors ko‘rfazi davlatlariga, balki Yevropaga ham kengaytirmoqchi. NATO bosh kotibi Mark Rutte ham Eronni "betartiblik eksportchisi" deb atab, Yevropa uchun tahdid ekanligini ta’kidladi. Bundan tashqari, energiya narxlarining keskin oshishi va Erondan Turkiya orqali Yevropaga migratsiya oqimi kabi qo‘shimcha tashvishlar mavjud.
Source: www.dw.com