Eronning Maslahatchilar Assambleyasi mamlakatning yangi oliy rahbari etib sobiq rahbar Ali Khameneining ikkinchi o‘g‘li Mojtaba Khameneini sayladi. 88 a’zodan iborat majlis bu qarorni mart oyining 8-kuni, AQSh va Isroil bilan boshlangan jang davrida qabul qildi. Mojtaba Khamenei 1969-yil 8-sentabrda Mashhadda tug‘ilgan bo‘lib, otasining o‘limidan keyin mamlakatning eng yuqori mansabiga ko‘tarildi.
Mojtaba Khamenei ko‘pchilik tomonidan sirli shaxs sifatida tavsiflanadi, lekin bir vaqtning o‘zida Eron hokimiyat tizimidagi eng nufuzli shaxslardan biri hisoblanadi. U kuchli Islom Inqilobi Qo‘riqchilar Korpusi (IRGC) bilan yaqin aloqalarni saqlagan, bu tashkilot mamlakat siyosatiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Assambleya aholini yangi rahbar ortida birlashishga chaqirdi.
Biroq, Mojtaba otasining qat’iy siyosatini davom ettiruvchi shaxs sifatida qaraladi. AQSh prezidenti Donald Trump bu tayinlashni “qabul qilib bo‘lmaydigan” deb atadi va Vashington bilan kelishilmaganda yangi rahbar “uzoq davom etmasligini” aytdi. Isroil mudofaa vaziri ham yangi rahbarni “yo‘q qilish maqsadi” deb e’lon qildi.
Mojtaba Khamenei ommaviy lavozimlarda ishlamagan bo‘lsa-da, uning IRGC ichidagi ta’siri katta. Uning siyosatdagi o‘sishi 1990-yillarning o‘rtalaridan boshlangan, 2005-yilgi prezidentlik saylovlarida esa noma’lum nomzod Mahmud Ahmadinejadning g‘alabasiga yordam bergani da’vo qilinadi. Bu saylovlar norozilik namoyishlariga sabab bo‘ldi, unda “Mojtabaga o‘lim” shiorlari aytildi.
Mojtaba moliyaviy korrupsiya da’volari bilan ham bog‘liq. Hukumat ichidagi manbalarga ko‘ra, Eron iqtisodiyotining kamida 60% Ali Khamenei nazoratidagi tashkilotlar orqali boshqariladi, Mojtaba esa bu moliyalarni nazorat qilgan. Bloomberg tergoviga ko‘ra, uning Londonda va Dubayda qimmatli ko‘chmas mulklari, shuningdek, Yevropada bank va transport aktivlari bor, ular vositachilar orqali boshqariladi.
Davlat ommaviy axborot vositalari Mojtabani oddiy hayot kechirayotgan shaxs sifatida tasvirlasa-da, uning harbiy va diniy ta’limi bor. U 1987-yilda IRGCga qo‘shilgan, 1999-yilda Qom shahrida islomiy ta’lim olgan. Eron-Iroq urushi davrida frontda xizmat qilgan, bu uning keyingi siyosiy tarmoqlarini shakllantirishga yordam bergan.
Source: www.dw.com