Fors ko‘rfazi mintaqasida energiya infratuzilmasiga qaratilgan hujumlar kuchaymoqda. Iroq hukumatining bayonotiga ko‘ra, mamlakatning barcha neft portlarida vaqtincha operatsiyalar to‘xtatildi. Bu qaror, Iroqning janubiy eksport terminali yaqinida ikki xorijiy neft tankeriga hujum qilinishi va ularning yonib ketishi natijasida qabul qilindi. Iroq portlari umumiy kompaniyasi vakili Farhan Al-Fartousi davlat televideniyasiga bergan intervyusida, hujum natijasida bitta ekipaj a‘zosi halok bo‘lganini va 38 nafar dengizchi qutqarilganini ma‘lum qildi.
Ummon hukumati esa, mamlakatning asosiy neft eksport terminali bo‘lgan Mina Al-Fahal portidan barcha kemalarni ehtiyot choralari sifatida evakuatsiya qilishni boshladi. Bloomberg agentligi xabar berishicha, bu qaror port agentining xabarnomasi asosida qabul qilingan. Mina Al-Fahal Fors ko‘rfazida, Hirmuz bo‘g‘ozidan tashqarida joylashgan bo‘lib, u hozirda Eron tomonidan bloklangan bo‘g‘ozdan tashqaridagi neftni tashish uchun oz qolgan muqobil yo‘llardan biridir. Bu evakuatsiya buyrug‘i, chorshanba kuni Ummonning eng yirik porti bo‘lgan Salalah portida dron hujumlari natijasida yong‘in kelib chiqqanidan keyin berildi.
Hujumlar nafaqat Iroq va Ummonni, balki butun mintaqani qamrab oldi. Dubay hukumatining media idorasi xabar berishicha, dron qoldiqlari „muvaffaqiyatli to‘sib qo‘yilgan“ hujumdan keyin binoning jabhasiga tushdi, biroq hech qanday jabrlanuvchilar ro‘yxatga olinmadi. Kuvayt xalqaro aeroporti ham dron hujumi natijasida oz miqdordagi zarar ko‘rganini ma‘lum qildi. Bahrayn va Ummonning yoqilg‘i saqlash inshootlari ham payshanba ertalab zarbalar bilan urildi.
Bu hodisalar global energiya bozorlariga sezilarli ta‘sir ko‘rsatmoqda. Xalqaro standart bo‘lgan Brent neft fyucherslari payshanba kuni 9% ga oshib, barrel uchun 100,51 dollarga yetdi. Bu o‘sish, Eronning tijorat kemalariga hujumlari va Fors ko‘rfazi atrofidagi neft terminallarining yopilishi tufayli paydo bo‘lgan tashvishlar natijasida yuz berdi, garchi Xalqaro energiya agentligi chorshanba kuni 400 million barrel neft chiqarishga rozi bo‘lgan bo‘lsa ham. Hirmuz bo‘g‘ozi orqali dunyo savdosidagi neftning beshdan bir qismi o‘tadi, uning bloklanishi global iqtisodiyot uchun jiddiy xavf tug‘diradi.
Havo transporti ham zo‘riqishga uchramoqda. Yangi Zelandiyaning Air New Zealand aviakompaniyasi payshanba kuni e‘lon qilishicha, Eron urushining samarasi sifatida reaktiv yoqilg‘i narxlarining oshishi va parvoz yo‘nalishlarining cheklanishi tufayli may oyining boshlarigacha bo‘lgan davrda parvozlarning taxminan 5% ini, ya‘ni 1100 ta parvozni bekor qiladi. Kompaniya bosh direktori Nikhil Ravishankar Radio Yangi Zelandiyaga bergan intervyusida, uzoq masofali parvozlar asosan saqlanib qolishini va Yevropaga parvoz qilish imkoniyatlariga e‘tibor qaratayotganini aytdi. Avstraliyaning Qantas Airways, Skandinaviyaning SAS va Tailandning Thai Airways kabi boshqa tashuvchilar ham bu hafta mintaqadagi mojaro va yoqilg‘i xarajatlarining oshishi tufayli tariflarni oshirdilar.
Source: www.dw.com