Toshkent shahrida samarasiz transport tizimi tufayli yillik yo‘qotishlar 343 million dollarni tashkil etmoqda, bu esa shahar yalpi hududiy mahsulotining 1,27 foiziga teng. Shahar Yo‘l harakatini tashkil etish markazi (YHTEM) tomonidan o‘tkazilgan matbuot anjumanida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, bu muammolar shaharning tez rivojlanishi va transport tarmog‘iga ortib borayotgan yuklama bilan bog‘liq. Transport sohasida avval mavjud bo‘lgan o‘nlab idoralar o‘rniga yagona siyosatni yuritish uchun tashkil etilgan YHTEM, hozirgi sharoitda yo‘l harakatini tizimli ma’lumotlar va tahlillarga asoslangan holda boshqarish zarurligini ta’kidladi.

YHTEM ma’lumotlariga ko‘ra, Toshkentda ro‘yxatdan o‘tgan 3,2 million aholiga qo‘shimcha ravishda har kuni kirib-chiquvchi fuqarolar va vaqtincha yashovchilar hisobga olinsa, amalda shaharda 5-5,2 million kishi yashamoqda, yillik o‘sish esa 110 ming kishini tashkil etadi. Mobil aholi 3,4 million kishi bo‘lib, ular sutkasiga jami 11,2 million marta harakatlanishadi, shundan 7,6 millioni transportda, 3,6 millioni piyoda. Shahardagi transport vositalari soni 1,3 millionni tashkil etib, yiliga 80 mingtaga ko‘paymoqda, bu esa ko‘cha-yo‘l tarmog‘ining mo‘ljallangan sig‘imidan deyarli ikki baravar ko‘p bo‘lgan 770 ming avtomobil harakatlanishiga olib kelmoqda.

Toshkentning ko‘cha-yo‘l tarmog‘i 4884 kmni tashkil etadi, ammo ularning 87 foizi eskirgan va 57,4 km yo‘l 8-10 ballik yuklama bilan ishlamoqda, bu tirbandliklarni keltirib chiqarmoqda. Jamoat transportining ulushi atigi 30-35 foizni tashkil etib, dunyoning rivojlangan shaharlaridagi 60-65 foizlik ko‘rsatkichdan ancha past. YHTEM bo‘lim boshlig‘i Olloyor Norbo‘tayevning ta’kidlashicha, har 1000 kishiga atigi 0,6 ta avtobus to‘g‘ri kelmoqda, bu esa talabga javob bermaydi. 2030-yilga borib tirbandliklar darajasini 30 foizga kamaytirish va jamoat transporti qamrovini 60 foizga yetkazish maqsad qilingan, ammo buning uchun avtobuslar sonini 3161 taga yetkazish va yo‘lovchi tashishni kuniga 3,4 millionga oshirish zarur.

Metropoliten faqat shaharning bir qismini qamrab olgan va aholining atigi 16 foizi uchun qulay masofada joylashgan bo‘lib, kuniga 1 million yo‘lovchini tashiydi, ammo maqsad bu raqamni 2 millionga yetkazish. YHTEM, shuningdek, jamoat transporti tarmog‘ini qayta ko‘rib chiqish, alohida ajratilgan yo‘laklarni to‘g‘ri tashkil etish va qoidabuzarliklar ustidan nazoratni kuchaytirish zarurligini ta’kidladi. Qisqa, o‘rta va uzoq muddatli chora-tadbirlar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular avariyalarni kamaytirish, tirbandlik va ifloslanishni pasaytirishga qaratilgan.

Source: www.gazeta.uz