2025-yilda O‘zbekistonga xorijdan kelgan pul o‘tkazmalari hajmi 18,9 milliard dollarni tashkil etdi, bu 2024-yilga nisbatan 4,1 milliard dollar yoki 27,7 foizga o‘sishni anglatadi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, bu o‘sishga mehnat muhojirlari ishlaydigan mamlakatlardagi ishchi kuchiga bo‘lgan talabning saqlanib qolishi, nisbatan barqaror ish haqi darajasi, shuningdek, bu mamlakatlarda iqtisodiy faollikning oshishi va milliy valyuta kurslarining mustahkamlanishi ta’sir ko‘rsatdi.
O‘tgan yili pul o‘tkazmalari hajmi Buyuk Britaniyadan 39 foiz, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan 37 foiz (Irlandiyadan 2,6 barobar, Xorvatiyadan 2,5 barobar, Slovakiya 67 foiz, Litva 57 foiz, Niderlandiya 49 foiz, Polsha 9 foiz), AQShdan 15 foiz va Janubiy Koreyadan 15 foizga oshdi, bu muhojirlik geografiyasining kengayishini ko‘rsatadi. Asosiy qism Rossiyadan kelgan bo‘lsa-da, uning ulushi umumiy hajmning taxminan 80 foizini tashkil etishi mumkin, ammo Markaziy bank aniq raqamlarni ochiqlamadi.
2022–2025-yillar oralig‘ida Qozog‘istondan pul o‘tkazmalari hajmi 24,5 foizga, AQShdan 50 foizga, Janubiy Koreyadan 2,1 barobarga, Turkiyadan 2,5 barobarga, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan esa 2,4 barobarga oshdi. 2020–2025-yillarda mamlakatga pul o‘tkazmalari hajmi 3 barobarga oshib, yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 8,6 foizdan 12,8 foizga ko‘tarildi.
Xalqaro Mehnat Tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, migratsiya qarorlarining asosiy iqtisodiy omillaridan biri bu qabul qiluvchi va jo‘natuvchi mamlakatlar o‘rtasidagi ish haqi farqidir. Rivojlangan Yevropa (Shveytsariya, Germaniya, Niderlandiya), Shimoliy Amerika (Kanada va AQSh), shuningdek, Avstraliya, Yaponiya va Janubiy Koreyada eng yuqori o‘rtacha ish haqi darajasi qayd etilgan. Xalqaro Qishloq Xo‘jaligini Rivojlantirish Jamg‘armasi ma’lumotlariga ko‘ra, mehnat muhojirlari odatda oyiga o‘rtacha 200–300 AQSh dollarini o‘tkazadi, Oksford universitetidagi Migration Observatory ma’lumotlariga ko‘ra, Buyuk Britaniyada yashovchi muhojirlar yil davomida o‘rtacha 1000–3300 funt sterling (taxminan 4000 dollar) o‘tkazadi.
BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2024-yilda dunyo bo‘ylab xalqaro muhojirlarning katta qismi yuqori daromadli mamlakatlarda to‘plangan. Eng yirik muhojirlarni qabul qiluvchi mamlakatlar AQSh (52 milliondan ortiq), Germaniya (16,8 million), Saudiya Arabistoni (13,7 million), Buyuk Britaniya, Fransiya, Ispaniya, Kanada, BAA va Avstraliya (har biri 8–12 million xalqaro muhojirni qabul qiladi) hisoblanadi. Jo‘natuvchi mamlakatlar orasida aholi soni ko‘p va nisbatan past ish haqi darajasiga ega davlatlar yetakchilik qiladi, masalan, Hindiston, Meksika, Filippin, Pokiston va Bangladesh global mehnat bozorida asosiy jo‘natuvchilar sifatida shakllangan.
Source: kun.uz