O‘zbekiston, Toshkent – Podrobno.uz. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (ITIM) BMT Taraqqiyot dasturi (PROON) bilan hamkorlikda sement sanoatini dekarbonizatsiya qilishga bag‘ishlangan keng ko‘lamli maslahat seminari o‘tkazdi. Qurilish bumi sharoitida, mamlakatda sement ishlab chiqarish so‘nggi 5 yil ichida 2 baravar o‘sib, 2019 yildagi 10,5 million tonnadan bugungi kunda 20 million tonnadan oshdi. Bu esa atmosferaga ekologik yuk masalasini strategik ahamiyat kasb etishiga olib keldi.

Mutaxassislar keng qamrovli baho taqdim etdilar, unga ko‘ra mamlakatdagi 24 ta faol zavod har yili faqat klinker ishlab chiqarish bosqichida 9 million tonnaga yaqin karbonat angidrid gazini chiqaradi. Shu bilan birga, umumiy hajmning 95 foizi 13 ta yirik korxona hissasiga to‘g‘ri keladi. Bu shuni anglatadiki, aynan shu gigantlarni modernizatsiya qilish sohada chiqindilarni kamaytirishning asosiy salohiyatini ro‘yobga chiqarish imkonini beradi.

Muhokama chog‘ida ITIM direktori o‘rinbosari Nozimjon Ortikov iqtisodiy o‘sish va ekologik barqarorlik bir-biri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lishi kerakligini ta’kidladi. 2060 yilga kelib uglerod neytralligiga erishish uchun O‘zbekiston ortiqcha issiqlikni utilizatsiya qilish texnologiyalarini joriy etishi, sement tarkibini optimallashtirishi va muqobil yoqilg‘idan foydalanishni kengaytirishi zarur. Mutaxassislarning fikricha, bunday choralar nafaqat “uglerod izini” kamaytiradi, balki mahalliy mahsulotning jahon bozoridagi raqobatbardoshligini oshiradi.

PROON vakillari “yashil” investitsiyalarni jalb qilish uchun tartibga solish jarayonlarini soddalashtirish va malakali kadrlar tayyorlash zarurligini ta’kidladilar. Hozirgi vaqtda zavodlarning umumiy quvvati yiliga 37 million tonnani tashkil etadi, bu esa qurilish hajmiga zarar yetkazmasdan past uglerodli rivojlanishga o‘tish uchun katta texnologik manevr zaxirasini yaratadi.

Source: podrobno.uz