Arzon, ommaviy ishlab chiqariladigan bir tomonlama dronlar AQSh, Isroil va Eron o‘rtasidagi mojaroda muhim rol o‘ynamoqda. Eron bu dronlarni Fors ko‘rfazi va Isroil bo‘ylab energiya obyektlari, aviabazalar va boshqa strategik nishonlarga hujum qilishda ishlatadi, AQSh va Isroil esa ularni himoya qilish uchun qimmat tutuvchi raketalardan foydalanadi.
Dron tahdidiga qarshi kurashish uchun Fors ko‘rfazi davlatlari va ularning AQSh hamkorlari Ukraina ishlab chiqargan dronlarga qarshi texnologiyalarga murojaat qilmoqda. Bu texnologiyalar Rossiya dron hujumlariga qarshi sinovdan o‘tgan.
Mart oyi oxirida Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy Saudiya Arabistoni, BAA va Qatarga tashrif buyurib, dronlarga qarshi tajriba taklif qildi va uch davlat bilan 10 yillik mudofaa shartnomalarini imzoladi. Keyinchalik u Ukraina kuchlari mahalliy ishlab chiqarilgan tutuvchi dronlardan foydalanib, bir qancha Fors ko‘rfazi davlatlarida Eron Shahedlarini urib tushirishda faol ishtirok etganini tasdiqladi.
Reuters agentligiga ko‘ra, AQSh harbiylari Saudiya Arabistonidagi Shahzoda Sulton aviabazasida Ukrainaning Sky Map komanda-nazorat platformasini joylashtirgan va ukrainalik zobitlar AQSh harbiylarini ushbu dasturiy ta’minot bo‘yicha o‘qitish uchun bazaga borgan.
Al Jazeera vizual tahlilida Ukraina dronlarga qarshi tizimlari qanday ishlashi, qanday tutuvchi dronlardan foydalanishi va ular qanday dronlarga qarshi joylashtirilgani tushuntiriladi.
Shahed-136 Eronning bir tomonlama hujum droni bo‘lib, Rossiya 2022-yilda Ukrainada foydalana boshlaganidan keyin jahon miqyosida mashhur bo‘ldi. Uchburchak shaklidagi bu dronning uzunligi taxminan 3,5 metr, qanotlari oralig‘i 2,5 metr. Har bir dronning narxi 20 000-50 000 dollar oralig‘ida, AQSh Patriot tutuvchi raketalari esa taxminan 4 million dollarga tushadi.
Ukraina tutuvchi dronlari 1000-3000 dollar oralig‘ida turadi. Eng mashhur modellar: Sting (342 km/soat tezlik, 3000 metr balandlik), P1-Sun (300 km/soat), ODIN Win_Hit (300 km/soat, 5 km masofa), Octopus 100 (300 km/soat, 4,5 km balandlik), Bagnet (250 km/soat), Merops (AQSh, AI boshqaruv, 15 000 dollar) va VB140 Flamingo (4,5 km balandlik, 50 km masofa).
Sky Map platformasi akustik sensorlar, radar va AI tizimlarini birlashtirib, tahdidlarni aniqlaydi va havo mudofaa tizimlarini boshqaradi. Ukraina Mudofaa Kengashiga ko‘ra, bitta Shahedni tutuvchi dron bilan urib tushirish G‘arb modelidagi havo mudofaa raketasidan 25 baravar arzon.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, bu dronlar turli hujumlarni qaytara oladi, ammo ballistik raketalarni tutib ololmaydi. O‘tgan oy Pentagon dron hujumlariga qarshi kurash uchun kamera, sensor va tutuvchi dronlarni o‘z ichiga olgan bo‘limga 350 million dollar ajratdi.
Source: www.aljazeera.com