Toshkentda XIX asr meʼmoriy yodgorligi boʻlgan Romanovlar saroyi hududida xususiy tijorat tadbiri oʻtkazilishi jamoatchilikda katta rezonansga sabab boʻldi. Toʻrt yildan beri taʼmirlash bahonasida rasman yopiq boʻlgan ushbu obyektda poytaxtdagi kiyim-kechak butiklaridan biri moda namoyishini uyushtirdi.
Shahar aholisi va sayyohlar noyob tarixiy binoga keng omma uchun kirish butunlay taqiqlangani, ammo xususiy tadbir uchun eshiklar ochilganidan norozi. Fuqarolar knyaz Nikolay Konstantinovich Romanovning vasiyatiga koʻra, saroy uning sanʼat kolleksiyasi bilan birga Toshkentga faqat jamoat, madaniy va taʼlim maqsadlarida foydalanish sharti bilan hadya qilinganini eslatmoqda.
Meʼmoriy yodgorlik 1891-yilda qurilgan boʻlib, uni Vilgelm Geyntselman va Aleksey Benua loyihalashtirgan. Binoning oʻziga xos xususiyati – kulrang-sariq pishiq gʻishtdan terilgan devorlari, panjaralar, minorachalar va shaklli derazalar bilan bezatilgan boy fasadidir. Kirish qismidagi bronza bugʻular va tabiiy kattalikdagi it haykallari yuqori badiiy qiymatga ega.
Tarixan obyekt bir necha bor maqsadini oʻzgartirgan: 1935-yilda Lenin nomidagi Pionerlar saroyi, 1980-yillarda qimmatbaho toshlar muzeyi, keyinroq Tashqi ishlar vazirligining Qabullar uyi boʻlgan.
2019-yil oxirida Vazirlar Mahkamasi qarori bilan Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasi va hokimiyatga saroyni rekonstruksiya qilish va asl qiyofasini tiklash topshirilgan edi. 2021-yilda obyekt butunlay tashqi dunyodan ajratilgan. Byurokratik kechikishlar tufayli taʼmirlash ishlari 2026-2027-yillarga qadar uzaygan. Shu fonda tarixiy yodgorlikda odamlarning toʻplanishi fuqarolarda jiddiy savollar tugʻdirdi.
Ijtimoiy tarmoqlarda fikrlar ikkiga boʻlindi. Baʼzilar tadbirni himoya qilib, erkin kirish mulkka zarar yetkazishi mumkinligini va xorijda ham brendlar Italiya yoki Fransiyadagi yodgorliklar oldida namoyishlar oʻtkazishini taʼkidladi.
Qarshilar esa misollarni taqqoslab boʻlmasligini aytadi: Yevropada Kolizey yoki Pompey kabi obyektlar millionlab sayyohlar uchun ochiq, tijorat shoulari esa kamdan-kam qoʻshimcha. Romanovlar saroyi esa jamoatchilikdan butunlay ajratilgan, ammo bu taqiq tijorat loyihasiga taalluqli emas. Foydalanuvchilar mulkka zarar yetkazish xavfi butun dunyoda kirish toʻlovi, guruhlar sonini cheklash va nazorat orqali hal qilinishini taʼkidlaydi.
Vazirliklar hozircha vaziyatni rasman izohlamayapti, biroq yaqin orada oʻz axborot resurslarida munosabat bildirishga vaʼda bermoqda. Jamoatchilik va jurnalistlar Madaniy meros agentligi va Madaniyat va sanʼatni rivojlantirish jamgʻarmasidan milliy ahamiyatga ega yodgorlikning xususiy tadbirga berilishi asoslari va uni fuqarolar uchun ochishning aniq muddatlari haqida tushuntirish kutmoqda.
Source: podrobno.uz