2025-yilda O‘zbekiston fuqarolari 661 kilogramm oltin quyma sotib olishdi, bu avvalgi besh yil davomida sotilgan umumiy miqdordan ham ko‘p. Oltin narxi so‘mda 54,5 foizga oshib, mamlakatdagi eng daromadli investitsiyaga aylandi, bank depozitlari va ko‘chmas mulkni ortda qoldirdi.
Markaziy bank 999,9 probali oltin quymalarni 5, 10, 20, 50 va 100 gramm nominalida chiqaradi. Ularni istalgan shaxs pasport bilan xarid qilishi mumkin. Sotish faqat bank orqali amalga oshiriladi. 2025-yil noyabridan boshlab tartib 3698-sonli Markaziy bank reglamenti bilan tartibga solinadi.
Narxlar har kuni Markaziy bank tomonidan belgilanadi: London birjasidagi jahon narxi, so‘mning dollarga kursi va ishlab chiqarish xarajatlarini qoplaydigan marja asosida. Spread (sotib olish va qaytarib sotish narxi o‘rtasidagi farq) 10 grammdan yuqori nominalda 3,9%, 5 grammda esa 6,1% ni tashkil qiladi.
Oltin quyma sotib olishda QQS olinmaydi. Banklar qo‘shimcha komissiya undirmaydi. Biroq, agar summa qonuniy chegaradan (taxminan 190 million so‘m) oshsa, bank kengaytirilgan identifikatsiyani talab qilishi mumkin.
Xarid ikki usulda amalga oshiriladi: bank kassasida yoki mobil ilova orqali. Kassada naqd pul, karta yoki o‘tkazma bilan to‘lash mumkin. Shartnoma imzolanadi va quyma himoya qadoqda beriladi. Qadoqni ochish tavsiya etilmaydi, aks holda qaytarib sotishda 1% yo‘qotish va 20 ish kunigacha ekspertiza kutish kerak bo‘ladi.
Oltinni faqat bankka qaytarib sotish mumkin. Agar qadoq buzilmagan bo‘lsa, pul shu kuni o‘tkaziladi. Agar shikastlangan bo‘lsa, ekspertiza talab qilinadi. Soxtalik aniqlansa, quyma musodara qilinadi.
Saqlash uchun uy (xavfli), bank seyfi (oyiga 30-250 ming so‘m) yoki bankdagi mas’ul saqlash (mobil ilova orqali sotish imkoniyati bilan) variantlari mavjud. Soliq rejimi yumshoq: 12% daromad solig‘i nazariy jihatdan qo‘llaniladi, ammo bank uni ushlab qolmaydi, deklaratsiya qilish mulkdorga yuklanadi.
Oltinni chet elga olib chiqishga ruxsat berilgan, ammo sertifikat va bojxona deklaratsiyasi talab qilinadi.
Source: kun.uz