O‘zbekistonda “Har bir ona va bola yashaydi va rivojlanadi: O‘zbekiston perinatal markazlarida ona va bola o‘limini kamaytirish” nomli keng ko‘lamli loyiha muvaffaqiyatli yakunlandi. Loyiha 2023-yil sentabrida boshlangan bo‘lib, uning natijalari 25-iyun kuni bo‘lib o‘tgan yakuniy tadbirda sarhisob qilindi.
Ushbu ona va perinatal parvarishni muhofaza qilish dasturi O‘zbekiston va Shveytsariya Konfederatsiyasi hukumatlari o‘rtasidagi Restitusiya kelishuvi doirasida yaratilgan. Yakuniy uchrashuvda Sog‘liqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Shveytsariya elchixonasi, shuningdek, BMT agentliklari va xalqaro hamkor tashkilotlar vakillari ishtirok etdi.
Loyiha “Ishonch” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan moliyalashtirilgan birinchi tashabbus bo‘ldi. U UNICEF, UNFPA va Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti bilan hamkorlikda amalga oshirildi. Ajratilgan mablag‘larning umumiy hajmi 43,5 million AQSh dollarini tashkil etdi. Bu mablag‘lar onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini rivojlantirish, perinatal xizmatlar sifatini oshirish va tibbiy muassasalarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga yo‘naltirildi.
Dastur doirasida mamlakat bo‘ylab 231 perinatal muassasa zamonaviy tibbiy asbob-uskunalar bilan ta’minlandi. 31 million dollardan ortiq mablag‘ inkubatorlar, sun’iy nafas olish apparatlari, anesteziya tizimlari va boshqa texnikalarni xarid qilishga sarflandi. 80 mingdan ortiq tibbiyot xodimlari zamonaviy perinatal yordam, murakkab homiladorlikni yuritish, erta tug‘ilgan chaqaloqlarni parvarish qilish va laboratoriya diagnostikasi sohalarida malaka oshirdi. Mutaxassislar tomonidan onalar va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarga tibbiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha 49 klinik protokol ishlab chiqildi yoki yangilandi. Homiladorlik davrida muntazam kuzatuv muhimligi haqidagi axborot kampaniyalari orqali 20 millionga yaqin fuqaro qamrab olindi, bu esa deyarli 4 million kishi uchun sifatli xizmatlardan foydalanish imkoniyatini kengaytirdi.
Monitoring ma’lumotlariga ko‘ra, oldini olish mumkin bo‘lgan ona o‘limi ulushi 2022-yildagi 77,3 foizdan 62,8 foizga, ya’ni 14,5 foiz punktga kamaydi. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning, ayniqsa ekstremal past tana vaznli bolalarning omon qolish ko‘rsatkichi dastur boshlanganidan beri deyarli 13 foizga yaxshilandi. Loyiha doirasida laboratoriyalar salohiyatini mustahkamlash, korrupsiyaga qarshi mexanizmlarni joriy etish va homilador ayollarni tibbiy kuzatuv bilan to‘liq qamrab olish choralari ham amalga oshirildi.
UNICEFning O‘zbekistondagi vakolatxonasi rahbari Rexina Kastixio dasturni respublika hukumati, Shveytsariya, fuqarolik jamiyati va BMTning samarali hamkorligi namunasi deb atadi. Shveytsariyaning Favqulodda va Muxtor elchisi Konstantin Obolenskiy noqonuniy olingan aktivlarni qaytarish va ularni hisobdorlik tamoyillari asosida shaffof ishlatish uning mamlakati uchun ustuvor vazifa ekanligini ta’kidladi. U “Ishonch” jamg‘armasi qaytarilgan pullar aholi hayot sifatini yaxshilashga qanday xizmat qilishining yorqin namunasi ekanligini qo‘shimcha qildi. O‘zbekiston Iqtisodiyot va moliya vaziri o‘rinbosari Otabek Fazilkarimov qaytarilgan aktivlarning inson kapitalini rivojlantirish va ijtimoiy islohotlarni qo‘llab-quvvatlashdagi muhim rolini ta’kidladi.
“Ishonch” jamg‘armasi qaytarilgan aktivlarni O‘zbekiston xalqi manfaatlari yo‘lida shaffoflik va samaradorlik tamoyillari asosida taqsimlaydi. Jamg‘armani boshqarish O‘zbekiston, Shveytsariya, BMT va fuqarolik jamiyati vakillari tomonidan birgalikda amalga oshiriladi. Kelajakda ushbu mablag‘lar hisobidan sog‘liqni saqlash va ta’lim sohalarida mamlakatning barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish uchun yangi loyihalarni amalga oshirish davom ettirilishi rejalashtirilgan.
Source: podrobno.uz