O‘zbekiston, Toshkent – Podrobno.uz. 2026-yilning birinchi yarmida Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakiliga (ombudsman) O‘zbekiston fuqarolari, xorijiy davlatlar fuqarolari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, shuningdek, yuridik shaxslar va jamoat tashkilotlaridan jami 10 468 ta murojaat kelib tushdi. Ulardan 12 tasi anonim deb topildi.

Murojaatlarning eng katta qismi – 28,4 foizi – iqtisodiy huquqlarni himoya qilish bilan bog‘liq bo‘ldi. Ijtimoiy huquqlar bo‘yicha 21,8 foiz, shaxsiy huquqlar bo‘yicha 21,7 foiz, harakat erkinligi cheklangan shaxslarni saqlash masalalari esa 12 foizni tashkil etdi. Ayollar va bolalar huquqlarini himoya qilish 7,7 foizda, ekologik huquqlar 0,7 foizda, boshqa mavzular esa 7,7 foizda qayd etildi. Murojaat qilganlarning 57,4 foizi erkaklar, 42,6 foizi ayollardir.

Hisobot davrida ombudsman davlat organlari, tashkilotlar va sudlarga 70 ta ta’sir chorasini yubordi, jumladan 27 ta da’vo arizasi, 18 ta xulosa, 17 ta taqdimnoma, 7 ta talab va 1 ta ogohlantirish. Murojaatlarni ko‘rib chiqish materiallari bo‘yicha 12 ta holatda jinoyat ishi qo‘zg‘atildi. Ombudsman instituti ko‘magida fuqarolar foydasiga 26 milliard 849 million so‘mdan ortiq mablag‘ undirildi yoki undirilishi kerak, shundan 25 milliard 937 million so‘mi ish haqi va mehnat munosabatlari bo‘yicha qarzdorlikdir.

Bundan tashqari, sog‘liqqa yetkazilgan zarar, moddiy va ma’naviy zararni qoplash bo‘yicha ishlar bo‘yicha 304 million 606 ming so‘mdan ortiq mablag‘ undirildi. So‘rovlar asosida 435,9 million so‘mdan ortiq aliment undirildi, shuningdek, fuqarolarning 171,2 million so‘mdan ortiq asossiz qarzi hisobdan chiqarildi. Shikoyatlarni ko‘rib chiqish natijasida 14 nafar mas’ul shaxs intizomiy va ma’muriy javobgarlikka tortildi. Zo‘ravonlikdan jabrlangan ayollarning murojaatlari bo‘yicha 8 ta himoya orderi berildi, 5 nafar huquqbuzarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi.

Huquqiy monitoring doirasida harakat erkinligi cheklangan shaxslarni saqlash joylariga, jumladan koloniyalar, tergov izolyatorlari va maxsus qabulxonalarga 521 ta tashrif amalga oshirildi. Aniqlangan qonunbuzarliklar bo‘yicha 23 ta ta’sir chorasi kiritildi, shuningdek, 13-koloniyani ta’mirlash uchun 260 million so‘m va Toshkent viloyati izolyatorlaridagi kamchiliklarni bartaraf etish uchun 212 million 664 ming so‘m ajratish nazarda tutilgan.

Yopiq muassasalarda saqlanayotgan shaxslar va ularning vakillaridan 1 227 ta murojaat kelib tushdi, tergov harakatlari ustidan shikoyatlar bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atishni rad etish bo‘yicha 5 ta bevaqt qaror bekor qilindi. Qonunchilikni takomillashtirish sohasida 42 ta normativ-huquqiy hujjat loyihasi huquqiy ekspertizadan o‘tkazildi, ombudsmanning 1 ta qonun loyihasi Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilindi.

Source: podrobno.uz