Markaziy bankning biznes kayfiyati bo‘yicha o‘tkazgan so‘rovnomasiga ko‘ra, 2026-yil ikkinchi choragi yakunlarida mamlakatdagi tadbirkorlarning 64 foizi biznes yuritish sharoitlari yaxshilanganini bildirgan. Bu ko‘rsatkich bir yil avvalgi 61 foizdan 3 foiz punktga oshgan bo‘lib, so‘nggi ikki yil davomida o‘rtacha 50 foizdan yuqori saqlanmoqda.
Tadqiqot iyul oyida mamlakatning barcha hududlarida o‘tkazilgan bo‘lib, unda iqtisodiyotning turli tarmoqlarida faoliyat yurituvchi 2391 nafar tadbirkor ishtirok etgan. Respondentlarning 56 foizi buyurtmalar hajmi oshganini qayd etgan, ayniqsa Samarqand, Qashqadaryo, Jizzax, Navoiy va Xorazm viloyatlarida faollik yuqori bo‘lgan.
Ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish darajasi sezilarli oshgan: yuqori quvvatda ishlayotgan korxonalar ulushi bir yilda 50 foizdan 58 foizga yetgan. Eng yuqori ko‘rsatkichlar Farg‘ona, Namangan, Qashqadaryo viloyatlari va Toshkent shahrida qayd etilgan, past ko‘rsatkichlar esa Qoraqalpog‘iston, Buxoro, Sirdaryo va Surxondaryoda kuzatilgan.
Biroq, tadbirkorlar to‘liq quvvatda ishlashga to‘sqinlik qilayotgan asosiy omillar sifatida gaz va elektr ta’minotidagi uzilishlar, talabning yetarli emasligi, avtomobil yoqilg‘isi narxlarining oshishi hamda logistika muammolarini qayd etgan. Ayniqsa, energiya ta’minotidagi uzilishlar muammosi keskinlashgan: bu omilni qayd etganlar ulushi bir yil avvalgi 21 foizdan 35 foizga oshgan.
Talabning pastligi ham muhim muammo bo‘lib qolmoqda: respondentlarning 22 foizi bu borada shikoyat qilgan, o‘tgan yili bu ko‘rsatkich 12 foiz edi. Logistika uzilishlari ham sezilarli darajada oshgan: 19 foizga yaqin tadbirkor bu muammoni tilga olgan, bir yil avval bu ko‘rsatkich atigi 6 foizni tashkil etgan.
Ishchi kuchi yetishmasligi ham dolzarb masalaga aylangan: 11 foiz tadbirkor bu muammoni qayd etgan, o‘tgan yili bu ko‘rsatkich 6 foiz edi. Shuningdek, uskunalarning nosozligi (10 foiz) va xomashyo tanqisligi (10 foiz) ham ko‘proq tilga olinmoqda.
Kelgusi chorakda tadbirkorlarning 48 foizi qo‘shimcha ishchi kuchiga ehtiyoj oshishini kutmoqda. Markaziy bank Xorazm, Samarqand, Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida ishchi kuchiga talab sezilarli oshishini prognoz qilmoqda. Tarmoqlar kesimida esa ishlab chiqarish, qurilish, turizm va moliya sohalarida talab yuqori bo‘lishi kutilmoqda.
Moliyaviy yuk ham ortib bormoqda: tadbirkorlarning 42 foizi so‘nggi uch oyda qarz majburiyatlari ko‘payganini bildirgan, 45 foizi esa kelgusida qarz yanada oshishini kutmoqda. Kredit resurslariga bo‘lgan ehtiyojning eng sezilarli o‘sishi Navoiy, Qashqadaryo, Andijon va Jizzax viloyatlarida kutilmoqda.
Iqtisodiy istiqbolga bo‘lgan ishonch sezilarli darajada oshgan: respondentlarning 82 foizi o‘rta muddatda makroiqtisodiy sharoitlar yaxshilanishini kutmoqda, bu ko‘rsatkich bir yil avval 66 foizni tashkil etgan. Toshkent shahri va viloyatida bu ko‘rsatkich ham 82 foizni tashkil etgan.
Umuman olganda, tadbirkorlik kayfiyati barqarorligicha qolmoqda, biroq energiya ta’minoti, logistika va moliyaviy yuk kabi tizimli muammolar hal etilmasa, iqtisodiy o‘sish sur’atlari sekinlashishi mumkin.
Source: www.gazeta.uz