O‘zbekiston Markaziy banki birinchi marta milliy moliyaviy qamrov indeksining o‘tgan yilgi natijalarini taqdim etdi. Hisobotga ko‘ra, bank kartalari keng tarqalganiga qaramay, ularning katta qismi amalda ishlatilmayapti.

O‘zbekistonda har bir katta yoshli fuqaroga o‘rtacha 3,2 ta bank kartasi to‘g‘ri keladi. Shu bilan birga, so‘nggi 12 oy ichida milliy bank kartalarining atigi 53 foizi faol ishlatilgan. Demak, ularning qariyb 47 foizi nofaol bo‘lib qolmoqda.

Markaziy bank mutasaddilari bu ma’lumotlar to‘lov infratuzilmasi miqdoriy kengayishi va aholi tomonidan undan haqiqiy foydalanish o‘rtasida jiddiy tafovut borligini ko‘rsatayotganini ta’kidlamoqda.

Shu bilan birga, mamlakatda to‘lov vositalaridan foydalanish imkoniyati ancha yuqori darajada. Katta yoshli aholining 83 foizi bank kartalariga ega, 77 foizi internet-bankingdan faol foydalanadi, 86,3 foizi esa mobil internet orqali to‘lovlarni amalga oshirish imkoniyatiga ega.

Shunga qaramay, to‘lov xizmatlaridan amalda foydalanish indeksi 100 balldan atigi 34 ballni tashkil etdi. Taqqoslash uchun, jamg‘arma mahsulotlaridan foydalanish darajasi 68 ball, kredit mahsulotlaridan foydalanish esa 47 ball bilan baholangan.

Bundan tashqari, naqd pulsiz operatsiyalar tarkibi ancha tor. Jismoniy shaxslar o‘rtasidagi o‘tkazmalar (P2P) barcha to‘lov operatsiyalarining 69 foizini tashkil qiladi. Markaziy bankning fikricha, bu raqamli kanallar orqali pul o‘tkazish odati shakllanganini ko‘rsatadi, biroq raqamli to‘lovlardan foydalanishning boshqa stsenariylari hali kam tarqalgan.

Qayd etilishicha, bank kartalari sonini oddiy ko‘paytirish moliyaviy qamrovni oshirishda cheklangan samara beradi. Regulyator faol foydalanuvchilar ulushini va operatsiyalar chastotasini oshirishga, shuningdek kartalar va boshqa raqamli vositalardan kundalik hisob-kitoblarda foydalanishni kengaytirishga e’tibor qaratish zarur deb hisoblamoqda.

Source: uznews.uz