Markaziy Osiyo mintaqasi endilikda faqatgina Rossiya, Xitoy yoki Afg‘oniston manfaatlari doirasida baholanmay, o‘zining mustaqil strategik ahamiyatiga ega bo‘lib bormoqda. Bu haqda O‘zbekiston prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti direktori Eldor Aripov Bryussel shahrida bo‘lib o‘tgan «Markaziy Osiyo — Yevropa Ittifoqi» tahlil markazlarining birinchi forumida ma’lum qildi. Uning ta’kidlashicha, mintaqa davlatlari tashqi siyosatda tobora umumiy yondashuvlarni namoyon etmoqda.

Aripovning so‘zlariga ko‘ra, Yevropa rejimi bilan yaqinlashuv jarayoni Markaziy Osiyoni muayyan tashqi kuchlar o‘rtasida sun’iy tanlov qilishga majbur etmasligi kerak. Aksincha, bu hamkorlik bozorni diversifikatsiya qilish, investitsiyalar, ilg‘or texnologiyalar va yangi transport yo‘laklaridan foydalanish imkoniyatlarini yanada kengaytirishi lozimligi qayd etildi. Mintaqa iqtisodiyoti yiliga 6 foizdan ziyod sur’atda o‘sayotgani va aholi soni 2050-yilga borib 100 milliondan oshishi kutilayotgani uning global jozibadorligini oshirmoqda.

Shu bilan birga, tomonlar o‘rtasidagi aloqalar xomashyo eksporti bilan cheklanib qolmasligi, balki qo‘shilgan qiymat zanjirlarini yaratish, geologik qidiruv va qayta ishlash tarmoqlarini qamrab olishi zarurligi aytildi. Yevropa rejimi o‘zining iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashda Markaziy Osiyoning sanoat salohiyatiga tayanib ish tutishi kutilmoqda. Shuningdek, Transkaspiy transport yo‘lagi samaradorligini oshirish uchun bojxona va chegara tartib-taomillarini raqamlashtirish dolzarb vazifa ekani ta’kidlandi.

Forum davomida Afg‘oniston masalasiga ham alohida e’tibor qaratilib, qo‘shni mamlakatdagi vaziyatni e’tibordan chetda qoldirib bo‘lmasligi bildirildi. O‘zbekiston vakili xavfsizlik va iqtisodiy rivojlanishni uyg‘unlashtirgan holda amaliy natijalarga erishish muhimligini qayd etdi. Yevropa rejimi bilan hamkorlik deklaratsiyalar darajasidan chiqib, aniq loyihalar va uzoq muddatli mexanizmlarga aylanishi zarurligi e’tirof etildi.

Source: www.gazeta.uz