O‘zbekiston Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Vazirlar Mahkamasining mavsumiy bojlarni qo‘llash tartibini belgilovchi nizom loyihasini keng jamoatchilik e’tiboriga havola etdi. Mazkur muhim hujjat oktabr oyining oxirida prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha jamoatchilik kengashi yig‘ilishida atroflicha muhokama qilingan bo‘lib, u qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat bozoridagi narx-navo barqarorligini ta’minlashga qaratilgan.
Asosiy faktlar: Yangi tartibga ko‘ra, mavsumiy bojlar eng ko‘pi bilan olti oygacha joriy etilishi va maxsus stavkalar qo‘llanilishi rejalashtirilmoqda. Qishloq xo‘jaligi vazirligi har choraklik tahlillar yoki murojaatlar asosida boj stavkalarini o‘zgartirish tashabbusi bilan chiqish huquqiga ega bo‘ladi. Shu bilan birga, jarayonga Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Raqobat qo‘mitasi ham jalb etilib, har tomonlama tahliliy xulosalar tayyorlanishi belgilangan.
Mazkur tashabbus mamlakatda mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash va tashqi bozor tebranishlaridan himoya qilish zarurati fonida ishlab chiqilgan. So‘nggi yillarda ichki bozorda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari mavsumiy ta’minotida kuzatilayotgan uzilishlar va narxlarning keskin sakrashlari hukumatni tartibga solishning aniq mexanizmlarini yaratishga undamoqda. Biroq, bu kabi cheklovlar xalqaro savdo qoidalari va Jahon savdo tashkiloti talablariga mos kelishi lozimligi sababli idoralararo muvofiqlashtirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Yig‘ilish davomida Savdo va servis uyushmasi raisi Zafar Hoshimov mavsumiy bojlarni qo‘llash konsepsiyasini ma’qullagan holda, iste’molchilar manfaatlari yetarli darajada kafolatlanmaganini keskin tanqid qildi. Uning ta’kidlashicha, mahalliy ishlab chiqaruvchilarni himoya qilish bahonasida millionlab iste’molchilar qimmatroq mahsulot sotib olishga majbur bo‘lmoqda va bu holat aholining xarid qobiliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ekspert bojlarni oshirish nafaqat import, balki ichki bozordagi barcha mahsulotlar qimmatlashishiga olib kelishini, natijada oziq-ovqat inflyatsiyasi kuchayishini alohida qayd etdi.
Hukumat va mutasaddi vazirliklar taqdim etilgan takliflar va tanqidiy mulohazalarni inobatga olgan holda loyihani yanada takomillashtirishi kutilmoqda. Yaqin kunlarda boj stavkalarining chakana narxlarga ta’sirini majburiy baholash tartibi va jamoatchilik nazorati mexanizmlari bo‘yicha qo‘shimcha qarorlar qabul qilinishi ko‘zda tutilgan.
Source: www.gazeta.uz