O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining deputatlari mamlakatda qurilish sohasini tartibga solish va fuqarolarning manfaatlarini ishonchli himoya qilishga qaratilgan «Ko‘p kvartirali uylar qurilishi va ob’ektlarni muammoli deb tan olishni soddalashtirish to‘g‘risida»gi qonun loyihasini atroflicha ko‘rib chiqdilar. Mazkur hujjat ko‘p kvartirali uylar va boshqa ko‘chmas mulk ob’ektlarini ulushli ishtirok etish asosida qurish jarayonidagi munosabatlarni qat'iy huquqiy me'yorlar bilan tartibga solishni nazarda tutadi. Shuningdek, loyihada ulushli qurilish jarayonining barcha ishtirokchilari hamda davlat organlarining huquqlari, majburiyatlari va vakolatlari aniq belgilab berilmoqda.
Asosiy faktlar: Yangi qonun loyihasiga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvardan boshlab ulushdorlar mablag‘larini jalb qilish faqat eskrou-hisobvaraqlari orqali amalga oshiriladi, bu esa fuqarolarning mablag‘larini kafolatli himoya qiladi. Hujjatda shartnomalarni notarial tasdiqlash, davlat ro‘yxatidan o‘tkazish va ob’ektlarni muammoli deb topish tartiblari soddalashtirilgani belgilab qo‘yildi.
Ushbu tashabbus mamlakatimiz qurilish bozorida yuzaga kelayotgan salbiy holatlarning oldini olish, xususan, bir ob’ektni bir nechta fuqarolarga qayta sotish holatlariga barham berish maqsadida ishlab chiqilgan. Prezident farmoniga muvofiq, kelgusida barcha mablag‘lar to‘g‘ridan-to‘g‘ri quruvchining qo‘liga tushmaydi, balki vakolatli banklarda ochiladigan maxsus eskrou-hisobvaraqlarida saqlanadi. Mablag‘lar faqatgina qurilish ishlari belgilangan talablarga to‘liq javob bergandan va ob’ekt foydalanishga topshirilgandan keyingina quruvchiga o‘tkazib beriladi. Bu esa sohadagi shaffoflikni ta'minlashga xizmat qiladi.
Qonun loyihasida quruvchi (develor) kompaniyalarga nisbatan ham qat'iy talablar belgilanmoqda. Unga ko‘ra, aholidan mablag‘larni jalb qilish faqatgina quruvchi qonunchilikda belgilangan talablarga javob berganda, Yagona axborot tizimida ro‘yxatdan o‘tganda va vakolatli bank bilan bosh kelishuv tuzgandagina mumkin bo‘ladi. Shuningdek, ulushli ishtirok etish shartnomalari majburiy tartibda notarial tasdiqlanishi va davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi shartligi qat'iy belgilab qo‘yildi. Agar quruvchi qonun talablarini buzgan holda fuqarolarning pul mablag‘larini jalb qilsa, ulushdor o‘z mablag‘larini foizlari bilan birga qaytarib olish huquqiga ega bo‘ladi.
Muhokama jarayonida deputatlar joylarga chiqib, hududlardagi qurilish ob’ektlarining ahvolini, shuningdek, ulushdorlar va quruvchilar o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganib chiqqanliklari ta'kidlandi. Ilg‘or xorijiy tajribalarni inobatga olgan holda, turar joyni topshirish muddati buzilganda ob’ektni muammoli deb topish uchun qo‘shimcha olti oy kutish talab etilmasligi belgilandi. Shu bilan birga, quruvchi aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etmasdan faqat kompensatsiya to‘lash yo‘li bilan muammoli ob’ektni tegishli reyestrdan chiqarib yubora olmaydi.
Kelgusida qonun loyihasini yanada takomillashtirish bo‘yicha parlament quyi palatasida qo‘shimcha muhokamalar o‘tkazilishi va amaliyotga tatbiq etilishi kutilmoqda. Qabul qilinishi ko‘zda tutilgan ushbu me'yorlar qurilish sohasidagi suiiste'molliklarning oldini olishga hamda fuqarolarning uy-joy sotib olishdagi xavfsizligini ta'minlashga xizmat qilishi kutilmoqda.
Source: uznews.uz