O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, joriy yilning to‘qqiz oyida tuman va shahar sudlarining jinoiy ishlar bo‘yicha tergov sudyalari tomonidan 662 237 nafar shaxsga nisbatan 549 231 ta ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ish ko‘rib chiqildi. Sudlar tomonidan 420 245 nafar shaxsga nisbatan ma’muriy jazolar qo‘llanilgan, ulardan 340 986 nafari jarimaga tortilgan, 77 309 nafari ma’muriy qamoqqa olingan. Yana 71 450 nafar shaxs tomonlarning yarashuvi munosabati bilan ma’muriy javobgarlikdan ozod qilingan. Bu raqamlar ma’muriy sud amaliyotining yuklamasi va huquqbuzarliklar tarkibini baholash uchun muhim indikator bo‘lib xizmat qiladi.
Asosiy faktlar: To‘qqiz oyda 549 231 ta ish va 662 237 nafar shaxs qamrab olingan; 420 245 nafarga ma’muriy jazo qo‘llanilgan, shundan 340 986 nafari jarima, 77 309 nafari ma’muriy qamoq. Eng ko‘p ishlar Toshkent shahri, Samarqand, Toshkent, Farg‘ona va Qashqadaryo viloyatlarida ko‘rilgan.
Mazkur statistika ma’muriy javobgarlik institutining kundalik hayotdagi o‘rnini ko‘rsatadi: jamoat tartibi, yo‘l harakati xavfsizligi, kommunal xizmatlardan foydalanish qoidalari, savdo va xizmat ko‘rsatish talablari, shuningdek litsenziyalash tartib-qoidalari sud nazorati ostiga tushadi. Oliy sud ma’lumotlariga ko‘ra, ko‘rilgan ishlarning katta qismi mayda bezorilik, ichki ishlar organi xodimlarining qonuniy talablarini bajarmaslik, litsenziyasiz yo‘lovchi tashish, sovuq qurol yoki shunday vosita sifatida foydalanish mumkin bo‘lgan buyumlarni olib yurish, haqorat qilish, elektr va issiqlik energiyasi hamda gazdan foydalanish qoidalarini buzish, savdo yoki xizmat ko‘rsatish qoidalarini buzish, mast holda transport boshqarish kabi holatlar bilan bog‘liq. Bu esa sudlarning huquqni qo‘llash amaliyotida nafaqat jazolash, balki nizolarni yarashuv yo‘li bilan hal qilish imkoniyati ham saqlanayotganini ko‘rsatadi.
Apellyatsiya tartibida 7 656 nafar shaxsga nisbatan 6 804 ta ish ko‘rilgan. Natijalar bo‘yicha birinchi instansiya sudlarining qarorlari 1 496 nafar shaxsga nisbatan bekor qilingan, 2 495 nafar shaxsga nisbatan sud qarorlari o‘zgartirilgan. Kassatsiya tartibida 10 656 nafar shaxsga nisbatan 10 152 ta ish ko‘rib chiqilgan; birinchi instansiya qarorlari 4 379 nafar shaxsga nisbatan bekor qilingan, 2 347 nafar shaxsga nisbatan o‘zgartirilgan. Revizion tartibda Oliy sudning jinoiy ishlar bo‘yicha sudlov hay’ati 955 nafar shaxsga nisbatan 918 ta ishni ko‘rib chiqib, quyi sudlar qarorlarini 187 nafar shaxsga nisbatan bekor qilgan, 232 nafar shaxsga nisbatan o‘zgartirgan.
Ushbu ko‘rsatkichlar ma’muriy adliya tizimida ish yuklamasi yuqoriligini va quyi sudlar qarorlari ustidan nazorat mexanizmlari faol ishlayotganini ko‘rsatadi. Oliy sud tomonidan e’lon qilingan ma’lumotlar keyingi tahlillar, sud amaliyotini umumlashtirish va huquqbuzarliklarning oldini olish choralarini belgilash uchun asos bo‘lishi mumkin. Jamoatchilik uchun esa bu raqamlar sudlar faoliyati shaffofligini baholashda muhim manba bo‘lib qolmoqda.
Source: uznews.uz