O‘zbekiston Qishloq xo‘jaligi vazirligi 13-noyabr kuni respublika bo‘yicha paxta yig‘imi bo‘yicha joriy ma’lumotlarni e’lon qilib, ijtimoiy tarmoqlarda ayrim dalalarda hali paxta qolgani ko‘rsatilgani va 5 million tonnalik natijaga shubha bildirilganiga munosabat bildirdi. Vazirlikning ma’lum qilishicha, «Agrotarozi» elektron platformasi ma’lumotlariga ko‘ra, mavsum boshidan buyon 5 million 47 ming 95 tonna paxta tayyorlangan. Bu ko‘rsatkich 4,5 million tonnalik shartnomaviy hajmning 112,2 foizini tashkil etadi; biroq rasmiylar yig‘im hali barcha hududlarda yakunlanmaganini ta’kidlamoqda.
Asosiy faktlar: 13-noyabr holatiga ko‘ra, «Agrotarozi» platformasida qayd etilgan paxta hajmi 5 million 47 ming 95 tonnani tashkil qildi. Bu 4,5 million tonnalik shartnomaviy hajmning 112,2 foizidir. Vazirlik dalada paxta qolgani haqidagi videolarni yig‘im butun mamlakatda tugagan degan ma’no deb talqin qilish noto‘g‘ri ekanini bildirdi.
Mazkur munozara paxta yig‘imi mavsumida an’anaviy ravishda kuzatiladigan ma’lumotlar farqi bilan bog‘liq. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ayrim lavhalarda dalalarda paxta qoldiqlari ko‘rinadi; bu esa aholi va fermerlar orasida e’lon qilingan 5 million tonnalik natijaning qanchalik ishonchli ekani haqida savollar tug‘dirdi. Vazirlikning izohiga ko‘ra, muayyan sanaga qadar yig‘ilgan jami hosil bilan barcha dalalarda terimning to‘liq yakunlanishi bir xil tushuncha emas. Shu sababli alohida hududdagi tugallanmagan terim umumiy natijani avtomatik ravishda inkor etmaydi.
Vazirlik bayonotida shunday deyiladi: “Mamlakat bo‘yicha belgilangan marraga yetish har bir maydonda terim tugaganini bildirmaydi. 4,6 million tonnalik joriy yilning dastlabki prognoz hajmi ham hosilning eng yuqori chegarasi emas. Undan ortiq paxta yetishtirilishi yoki qabul qilinishida mantiqiy ziddiyat yo‘q. Shuning uchun dalada paxta borligining o‘zi avval qabul qilingan hosil yo‘q, degan xulosaga asos bo‘la olmaydi”. Hujjatda, shuningdek, 5 million tonnalik marradan keyin ham aksariyat hududlarda terim davom etayotgani qayd etilgan.
Ekspertlar va soha kuzatuvchilari uchun bu holat qishloq xo‘jaligi statistikasi, shartnomaviy majburiyatlar va real vaqtdagi monitoring o‘rtasidagi bog‘liqlikni yana bir bor ko‘rsatadi. «Agrotarozi» kabi elektron tizimlar hosilni qabul qilish, qayta ishlash va hisobga olish jarayonlarini shaffoflashtirishga xizmat qiladi; biroq har qanday raqamli ma’lumot ham joylardagi tekshiruv va izohlar bilan birga baholanishi lozim. Paxta mavsumi yakuniga yaqinlashar ekan, hududlar kesimidagi hisobotlar, qabul punktlari ma’lumotlari va dalalardagi real holat o‘rtasidagi muvofiqlik asosiy e’tibor markazida qoladi.
Vazirlikning navbatdagi ma’lumotlari va hududiy boshqarmalar hisobotlari yig‘imning yakuniy qanday baholanishini ko‘rsatadi. Kuzatuvchilar paxta qabul qilish hajmi, shartnoma bajarilishi va fermerlarga to‘lovlar bo‘yicha keyingi e’lonlarni kutmoqda. Rasmiylar tomonidan terim davom etayotgan hududlar ro‘yxati va yakuniy balans e’lon qilinsa, 5 million tonnalik natija yuzasidan bildirilgan shubhalarga to‘liqroq javob berilishi mumkin.
Source: kun.uz