O‘zbekistonda 2031-yilga qadar barcha umumta’lim maktablarini huquqiy savodxonlik dasturi bilan qamrab olish belgilandi. Prezident farmoniga muvofiq, huquqiy tarbiyani umumta’lim maktablaridan boshlab tizimli yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Dastur 1–11-sinf o‘quvchilariga yosh xususiyatlaridan kelib chiqib, o‘z huquqlarini himoya qilish, zo‘ravonlikdan saqlanish va mehnat munosabatlariga oid bilimlarni berishni nazarda tutadi. Bu O‘zbekistonning huquqiy madaniyatni oshirish va yosh avlodni qonuniy tartib-qoidalarga hurmat ruhida tarbiyalash borasidagi navbatdagi qadamidir. Dastur huquqiy ta’limni bir martalik tadbir emas, balki maktab ta’limi davomida izchil shakllantiriladigan ko‘nikma sifatida qarashga asoslanadi.
Asosiy faktlar: Dastur 2031-yilga qadar barcha umumta’lim maktablarini qamrab olishi ko‘zda tutilgan. 1–11-sinf o‘quvchilari uchun huquqiy savodxonlik targ‘iboti tashkil etiladi. Mavzular “Tarbiya” faniga kiritilib, o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanmalar va malaka oshirish kurslari tayyorlanadi.
Mamlakatda so‘nggi yillarda ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, yoshlarning huquqiy ongini yuksaltirish va ijtimoiy himoya mexanizmlarini kuchaytirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Huquqiy savodxonlik maktab bosqichidan boshlab tizimli shakllantirilsa, o‘quvchilar kundalik hayotda o‘z huquqlarini anglab yetishi, majburiyatlarini tushunishi va nizoli vaziyatlarda to‘g‘ri yo‘l tutishi osonlashadi. Maktablar barcha hududlardagi bolalarni qamrab olishi sababli huquqiy tarbiya uchun eng keng va barqaror kanal sifatida qaralmoqda. Farmon bu boradagi sa’y-harakatlarni yagona tizimga birlashtirishga qaratilgan.
Dastur mazmuni yosh bosqichlariga moslashtirilgan. Kichik sinflarda bola huquqlari, o‘zaro hurmat, yordam so‘rash va xavfsiz xulq-atvor asoslari o‘rgatiladi. Keyingi sinflarda zo‘ravonlikdan himoyalanish, mehnat va iste’molchilik huquqlari bo‘yicha amaliy bilimlar beriladi. Yuqori sinflarda esa murojaat qilish huquqi, shartnoma tuzish, mehnat munosabatlari va huquqiy javobgarlik masalalariga e’tibor qaratiladi. Bunday yondashuv huquqiy bilimlarni yoshga mos ravishda bosqichma-bosqich chuqurlashtirishni nazarda tutadi.
Amalga oshirish uchun huquqiy savodxonlik mavzularini “Tarbiya” faniga kiritish, o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanmalar tayyorlash va malaka oshirish kurslarini tashkil etish nazarda tutilgan. Bu chora o‘qituvchilarning huquqiy bilimlarini muntazam yangilab borishga, darslarning amaliy yo‘nalishini kuchaytirishga va maktablarda huquqiy tarbiya jarayonini izchil olib borishga xizmat qiladi. O‘quv materiallari va pedagogik yondashuvlar sifatiga e’tibor qaratilishi dastur samaradorligi uchun muhim omil sifatida ko‘rilmoqda.
Keyingi bosqichda dasturni bosqichma-bosqich joriy etish, o‘quv materiallarini takomillashtirish va natijalarni monitoring qilish kutilmoqda. 2031-yilga qadar barcha maktablarni qamrab olish maqsadi huquqiy madaniyatni uzluksiz tarbiyalash, bolalar va yoshlar huquqlarini himoya qilish hamda jamiyatda qonunga hurmat munosabatini mustahkamlashga qaratilgan. Dasturning aniq o‘quv rejalari, baholash mezonlari va idoralararo muvofiqlashtiruv tartiblari joriy etish jarayonida aniqlashtirilishi kutilmoqda.
Source: kun.uz