Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

O‘zbekistonda mehnat qonunchiligiga kiritilgan so‘nggi o‘zgartirishlar bilan ish joyida jinsiy bezorilik qonunan taqiqlandi. Endi ish beruvchilar xodimlarni jinsiy xarakterdagi istalmagan harakatlardan himoya qilish choralarini ko‘rishi shart. Bu talab mehnat munosabatlarida shaxs sha’ni va qadr-qimmatini muhofaza qilishga qaratilgan bo‘lib, O‘zbekiston hukumati mehnat huquqlarini xalqaro standartlarga yaqinlashtirish yo‘nalishidagi islohotlarining bir qismi sifatida baholanmoqda.

Asosiy faktlar: Mehnat kodeksiga jinsiy bezorilikni bevosita taqiqlovchi yangi 8-1-modda qo‘shildi. Ish beruvchilarga bunday xatti-harakatlarni istisno etuvchi sharoit yaratish majburiyati yuklandi, ammo majburiy profilaktika choralarining aniq ro‘yxati belgilanmagan. Shuningdek, diskriminatsiya belgilari qatoriga teri rangi va siyosiy qarashlar ham kiritildi.

O‘zgartirishlar mehnat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishda inson qadr-qimmati va tenglik tamoyillarini kuchaytirishga qaratilgan. Xalqaro mehnat standartlarida ish joyidagi bezorilik va kamsitishga qarshi samarali himoya mexanizmlarini yaratish alohida o‘rin tutadi. Shu ma’noda yangi normalar O‘zbekiston mehnat qonunchiligini xalqaro talablarga moslashtirish bo‘yicha izchil harakatlarning davomi sifatida ko‘rilmoqda. Hujjatda ish beruvchining mas’uliyati belgilangani jamoaviy xavfsiz muhit yaratish uchun muhim qadam bo‘lsa-da, amaliy ijro tartiblari keyingi bosqichda aniqlashtirilishini talab qiladi.

Qonun matnida jinsiy bezorilik tushunchasi keng yoritilgan: bu tashqi ko‘rinish yoki tana tuzilishi haqidagi nomunosib izohlar, jinsiy mazmundagi imo-ishoralar, istalmagan teginishlar va jinsiy subtekstli murojaatlar sifatida izohlanadi. Bunday harakatlar shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini kamsituvchi xatti-harakatlar sifatida e’tirof etiladi. Hujjatda, shuningdek, xodimlarni teri rangi va siyosiy qarashlari asosida mehnat huquqlarida cheklash yoki asossiz imtiyozlar berish taqiqlanadi. Bu normalar ishga qabul qilishdan tortib xizmat ko‘tarish va mehnat shartnomasini bekor qilishgacha bo‘lgan munosabatlarda tenglikni ta’minlashga xizmat qilishi ko‘zda tutilgan.

Ish beruvchilarning majburiyati faqat taqiq bilan cheklanmaydi: ular jamoada bunday xatti-harakatlarga yo‘l qo‘ymaydigan sharoit yaratishi, xodimlarning huquqlarini himoya qilishga mas’ul bo‘lishi belgilanadi. Shu bilan birga, qonunda muayyan profilaktika choralarining batafsil ro‘yxati berilmagan. Bu holat korxona va tashkilotlarga ichki siyosat, xulq-atvor kodeksi yoki shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibini o‘z faoliyatiga mos ravishda shakllantirish imkonini beradi, biroq amalda samarali nazorat va xabardorlikni kuchaytirish zaruratini ham ko‘rsatadi.

Avvalroq O‘zbekistonda xodimlarni ish joyidagi bosim, zo‘ravonlik va kamsitishdan himoya qilishga qaratilgan milliy dastur boshlangani ma’lum qilingan edi. Yangi qoidalar ushbu kengroq siyosatning huquqiy asoslarini mustahkamlaydi. Keyingi bosqichda ish beruvchilar uchun amaliy tushuntirishlar, ichki tartib-qoidalar va nazorat mexanizmlarini ishlab chiqish masalalari dolzarb bo‘lib qoladi. Fuqarolik jamiyati va kasaba uyushmalari uchun esa xodimlarning huquqlari haqida xabardorligini oshirish hamda murojaat qilish kanallarini ochiq qilish muhim ahamiyat kasb etadi.

Source: podrobno.uz