Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Toshkentda bo‘lib o‘tgan konferensiyada “Kaspersky Laboratory”ning Qozog‘iston, Markaziy Osiyo va Mongoliya bo‘yicha boshqaruvchi direktori Valeriy Zubanov shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqishi firibgarlar uchun qanday imkoniyat yaratishi haqida ma’lumot berdi. Podrobno.uz muxbiri bilan suhbatda u o‘g‘irlangan ma’lumotlar jinoyatchi guruhlar o‘rtasida qayta sotilishi, so‘ngra telefon qo‘ng‘iroqlari va xabarlar orqali ishonch uyg‘otish uchun qo‘llanishi mumkinligini ta’kidladi. Ekspertning so‘zlariga ko‘ra, jinoyatchilar pul olishga yordam beradigan har qanday ma’lumotga qiziqadi, biroq u O‘zbekistondagi muayyan davlat bazasining tasdiqlangan buzilishi haqida xabar bermadi.

Asosiy faktlar: Firibgarlar ko‘pincha bir necha guruhga bo‘linib ishlaydi: biri ma’lumot o‘g‘irlaydi, boshqasi uni sotadi, yana biri aldov hujumini tayyorlaydi. Qurbon haqida ma’lumot qancha ko‘p bo‘lsa, hujumning muvaffaqiyatli bo‘lish ehtimoli shuncha yuqori. Zubanov O‘zbekistonda sun’iy intellekt yordamida ovoz yoki tasvirni soxtalashtirish bo‘yicha tasdiqlangan holatlar va statistika keltirmadi.

Mutaxassisning tushuntirishicha, shaxsiy ma’lumotlar firibgarlarga o‘z hikoyalarini ishonchliroq ko‘rsatishga yordam beradi. Jinoyatchi o‘zini bank yoki huquqni muhofaza qilish organi xodimi deb tanishtirib, jabrlanuvchi va uning yaqinlariga ma’lum bo‘lgan holatlarga havola qilishi mumkin. Masalan, o‘g‘ilning avariyaga tushgani haqidagi qo‘ng‘iroqlar yoki bolani tanlovda qo‘llab-quvvatlashni so‘rab yuborilgan xabarlar shular jumlasidandir. Ism, manzil, qarindoshlar haqidagi ma’lumotlar ishonchni kuchaytirib, odamni zarur bo‘lmagan harakatga undashi mumkin.

Ekspertning aytishicha, jinoyatchilar uchun yirik kompaniyalar va davlat axborot tizimlari alohida qiziqish uyg‘otadi, chunki ularda katta hajmdagi shaxsiy ma’lumotlar saqlanishi mumkin. Shu bilan birga, Zubanov umumiy potensial nishonlar haqida gapirdi va O‘zbekistondagi biror davlat ma’lumotlar bazasi aniq buzilgani haqida ma’lumot bermadi. “Jinoyatchida qurbon haqida qancha ko‘p ma’lumot bo‘lsa, hujumning muvaffaqiyatli bo‘lish ehtimoli shuncha yuqori”, — degan u. Suhbatda O‘zbekistonda sun’iy intellekt yordamida ovoz yoki tasvirni soxtalashtirib firibgarlik qilish holatlari qayd etilganmi, degan savolga ham javob berildi: ekspert tasdiqlangan misollar va statistikani keltirmadi, kompaniya esa jabrlanuvchi mijozlar haqidagi ma’lumotni ularning roziligisiz oshkor qila olmasligini bildirdi.

Zubanov fuqarolarga faqat tanish ovoz yoki tasvirga tayanmaslikni tavsiya qildi. Agar yaqin kishi kutilmaganda zudlik bilan pul o‘tkazishni so‘rasa, u bilan ma’lum telefon raqami yoki boshqa ishonchli aloqa kanali orqali mustaqil bog‘lanish kerak. Qo‘shimcha tarzda faqat haqiqiy suhbatdosh biladigan savol berish ham mumkin. Avvalroq O‘zbekistonda onlayn servislardan shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqqan bo‘lishi mumkinligi muhokama qilingan edi. Hozircha bu borada yagona rasmiy xulosa yoki to‘liq statistika e’lon qilinmagan, shu bois ma’lumotlarni himoya qilish, foydalanuvchilar xabardorligini oshirish va shubhali qo‘ng‘iroqlarga ehtiyotkor munosabatda bo‘lish dolzarb bo‘lib qolmoqda.

Source: podrobno.uz