O‘zbekiston BRICS davlatlari tashabbusi bilan tashkil etilgan Yangi taraqqiyot banki (NDB) bilan kam uglerodli energetika loyihalarini moliyalashtirish bo‘yicha kelishuvga erishdi. Bu bankning mamlakatdagi birinchi shu turdagi loyihasi bo‘lib, dastlabki bosqichda quyosh, shamol, gidro va atom energetikasi yo‘nalishlaridagi tashabbuslarni qamrab oladi. Kelishuv 2026–2037 yillarga mo‘ljallangan dasturning birinchi bosqichini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan. Loyihalarni muvofiqlashtirish O‘zbekiston Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda tegishli idoralar zimmasiga yuklatiladi. Kutilishicha, bu elektr energiyasi ishlab chiqarishni ko‘paytirish, tabiiy gazga qaramlikni kamaytirish va issiqxona gazlari chiqindilarini qisqartirishga yordam beradi.
Asosiy faktlar: O‘zbekiston Yangi taraqqiyot banki bilan kam uglerodli energetika bo‘yicha birinchi moliyalashtirish kelishuvini imzoladi. Dastur 2026–2037 yillarni qamrab oladi va quyosh, shamol, gidro hamda atom energetikasini qo‘llab-quvvatlaydi. Bank O‘zbekistonni Markaziy Osiyodagi birinchi a’zo davlat sifatida qayd etadi.
Bu kelishuv O‘zbekiston energetika tizimini diversifikatsiya qilish va yashil o‘tish strategiyasi kontekstida muhim ahamiyatga ega. Mamlakat iqtisodiyoti o‘sib borishi bilan elektr energiyasiga talab ortmoqda, ko‘plab quvvatlar esa hanuz tabiiy gazga bog‘liq. So‘nggi yillarda quyosh va shamol stansiyalari bo‘yicha bir qator shartnomalar imzolangan bo‘lib, yangi moliyalashtirish manbalari ularning ijrosini jadallashtirishi mumkin. Quyosh va shamol kabi qayta tiklanuvchi manbalarni kengaytirish energiya xavfsizligini mustahkamlash, import va ichki gaz balansidagi bosimni yumshatish imkonini beradi. Shu bilan birga, atom energetikasi bo‘yicha loyihalar uzoq muddatli bazaviy quvvat manbalarini yaratishga qaratilgan izlanishlar doirasida ko‘rilmoqda. Xalqaro moliya institutlarining ishtiroki loyihalarga texnik ekspertiza va uzoq muddatli kapital jalb qilish nuqtai nazaridan ishonchni oshiradi.
Yangi taraqqiyot banki vakillari O‘zbekiston bankning Markaziy Osiyodagi birinchi a’zo davlati bo‘lganini ta’kidladi. Bank vitse-prezidenti Roman Serovning so‘zlariga ko‘ra, tashkilot respublikadagi infratuzilma loyihalarini, jumladan yangi moliyaviy vositalar orqali qo‘llab-quvvatlashni davom ettirish niyatida. Bu bayonot bankning mintaqadagi ishtirokini kengaytirish va uzoq muddatli sheriklikni mustahkamlashga ishora qiladi. Hujjat doirasida loyihalarning texnik xavfsizligi, atrof-muhitga ta’siri va ijtimoiy samaradorligi ham baholanishi kutilmoqda. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda soha idoralari loyihalarni tanlash, texnik-iqtisodiy asoslash va ijro monitoringini muvofiqlashtirishi kutilmoqda.
Kelgusi bosqichda moliyalashtirish shartlari, loyihalar ro‘yxati va amalga oshirish mexanizmlari bo‘yicha batafsil ma’lumotlar e’lon qilinishi mumkin. Mutaxassislar kam uglerodli energiya dasturining muvaffaqiyati aniq loyihalarning tayyorligi, tarmoq infratuzilmasi va investitsiyalarni o‘zlashtirish sur’atiga bog‘liq bo‘lishini qayd etadi. Avvalroq Jahon banki O‘zbekistonga elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilish uchun 100 million dollar ajratishi haqida xabar berilgan edi. Bu kabi tashabbuslar birgalikda energiya tizimini barqarorlashtirish va yashil o‘tishni jadallashtirishga xizmat qilishi mumkin. Yakunda hujjatning amaliy natijalari bo‘yicha rasmiy hisobotlar va keyingi qadamlar asosiy mezon bo‘ladi.
Source: podrobno.uz