Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

O‘zbekiston Adliya vazirligi 2026-yil 17-noyabrda 3977-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazgan «O‘zbekiston Respublikasida banklar tomonidan naqd pul muomalasiga doir ishlarni tashkil etish to‘g‘risidagi yo‘riqnoma»ga muvofiq, banklar bir nominaldagi banknot va tangalarni boshqa nominaldagi pul belgilariga hech qanday to‘lov yoki vositachilik haqisiz almashtiradi; shuningdek, pul belgilaridagi barcha yozuvlar davlat tilida, lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosida bo‘lishi shart. Hujjat aholi va tadbirkorlarning naqd pul olish huquqini kafolatlaydi, banknotlarning dizayni, xavfsizligi va himoya elementlariga qo‘yiladigan talablarni belgilaydi, yangi banknotlar muomalaga chiqarilishidan oldin aholini xabardor qilish majburiyatini joriy etadi.

Asosiy faktlar: Adliya vazirligi hujjatni 2026-yil 17-noyabrda 3977-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi; banklar naqd pulni birinchi talab bo‘yicha uzluksiz qondirishi, muomaladagi naqd pullarni nominal qiymati bo‘yicha komissiyasiz qabul qilishi va banknotlarni boshqa nominalga to‘lovsiz almashtirishi shart; yangi pul belgilari muomalaga chiqarilishidan kamida bir hafta oldin aholiga xabar beriladi.

Ushbu yo‘riqnoma naqd pul muomalasini tartibga solish, aholi va tadbirkorlar uchun teng va qulay sharoit yaratish hamda bank xizmatlarining shaffofligini oshirishga qaratilgan. Hujjatga ko‘ra, banknotlarda seriya va raqam, nominal qiymatining yozuv bilan ifodasi, barcha turdagi to‘lovlar uchun qabul qilinishi majburiyligi va pulni qalbakilashtirganlik uchun javobgarlik to‘g‘risidagi yozuvlar bo‘lishi lozim. Pul belgilari dizaynida O‘zbekiston tarixi, milliy madaniyati, qadriyatlari, buyuk allomalar va mamlakat yutuqlari aks ettiriladi, barcha yozuvlar davlat tilida lotin alifbosida yoziladi. Banknot va tangalar inson salomatligi uchun xavfsiz xomashyolardan tayyorlanadi va zamonaviy qalbakilashtirishga qarshi himoya elementlariga ega bo‘ladi.

Yo‘riqnomada aholi va tadbirkorlarning naqd pul olish huquqi kafolatlangan: banklar fuqarolar va tadbirkorlarning hisobvaraqlarida mavjud mablag‘lari doirasida naqd pul olishga bo‘lgan talablarini birinchi talab bo‘yicha uzluksiz qondirishi shart. Banklar muomaladagi naqd pullarni nominal qiymati bo‘yicha komissiyasiz qabul qiladi, bankomatlarni naqd pul bilan muntazam ta’minlaydi, mijozlarning naqd pulga bo‘lgan ehtiyoji va bankomatlardagi pul aylanmasini tahlil qiladi. Naqd pul yetishmovchiligi kutilganda banklar qo‘shimcha mablag‘larni jalb etish choralari ko‘radi. Markaziy bank va tijorat banklari talabga ko‘ra bir nominaldagi pul belgilarini boshqa nominaldagi pul belgilariga hech qanday to‘lov yoki vositachilik haqisiz ayirboshlaydi.

Yangi tartibga ko‘ra, yangi banknot va tangalar muomalaga chiqarilishidan kamida bir hafta oldin bu haqda aholiga xabar berilishi shart, bu esa aholi va tadbirkorlarga o‘zgarishlarga tayyorlanish imkonini beradi. Hujjatning amaliy ijrosi banklar tomonidan naqd pul bilan ta’minlash sifati, bankomatlar faoliyati va moliyaviy xizmatlar qulayligini yaxshilashga xizmat qilishi kutiladi; keyingi bosqichlarda esa naqd pul muomalasidagi talab va taklifni muvozanatlash, qalbakilashtirishga qarshi himoya standartlarini yangilash va bank xizmatlarini raqamlashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar kutilishi mumkin.

Source: kun.uz