Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

O‘zbekiston suv xo‘jaligi vaziri Shavkat Xamrayev 19-noyabr kuni matbuot anjumanida Jizzax viloyatining Forish tumanida qurilayotgan atom elektr stansiyasini suv bilan ta’minlash masalasi hal qilinganini ma’lum qildi. Vazirning ta’kidlashicha, obyektni suv bilan ta’minlashning asosiy manbasi Janubiy Mirzacho‘l kanali bo‘ladi va stansiyada suvni bir necha marta qayta ishlatish ko‘zda tutilgan. Bu esa suv resurslari cheklangan mintaqada yirik energetika loyihasini amalga oshirish imkonini beradi.

Asosiy faktlar: AESni suv bilan ta’minlash masalasi hal qilingan; asosiy manba Janubiy Mirzacho‘l kanali bo‘ladi; vazir yillik suv sarfi 1-2 million kub metr bo‘lishi mumkinligini aytdi. Shuningdek, loyihada suv sarfini keskin kamaytiruvchi quruq sovitish tizimi qo‘llanishi ma’lum qilindi.

Xamrayev yaqinda Bosh vazir Abdulla Aripov boshchiligidagi delegatsiya bilan AES va atomchilar shahri qurilayotgan hududga borganini bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, stansiyadan foydalanishda suv bir necha marta qayta foydalaniladi, shuning uchun suvni juda kam talab qiladi. Vazir, shuningdek, stansiya qurilayotgan hududda kanaldan tashqari boshqa suv resurslari ham mavjudligini aytdi. Aydarko‘l suvi haqidagi savolga javob berar ekan, u sho‘r suv bo‘lmasligini yoki zarur bo‘lsa chuchuklashtirilib ishlatilishini bildirdi.

«Ularning eng katta yutuqlaridan bittasi — suvni juda kam talab qiladi. Deyarli o‘zi olgan suvini aylantiraveradi. Yana, unga ko‘p suv ketmaydi. Ya’ni, biz uni suv bilan ta’minlab bilamizmi, degan savol yo‘q. Savol yechilgan», — dedi vazir. Jurnalistning yillik suv iste’moli haqidagi aniqlashtiruvchi savoliga u «Bir yilda 1-2 million kub metr suv sarflanadi. Bu juda kam» deb javob berdi va AES uchun milliardlab kub metr suv talab etiladi, degan fikrlarni noto‘g‘ri deb atadi. Biroq u suv iste’moli bo‘yicha batafsil hisob-kitoblarni keltirmadi va 1-2 million kub metrlik ko‘rsatkich dastlabki bosqichga yoki barcha energobloklar ishga tushirilgandan keyingi butun majmuaga taalluqli ekaniga aniqlik kiritmadi.

Avvalroq Atom energetikasi agentligi («O‘zatom») stansiyada suv iste’molini sezilarli darajada kamaytirish imkonini beruvchi quruq sovitish tizimi tanlanganini xabar bergan edi. 13-noyabr kuni Antaliyada bo‘lib o‘tgan World Atomic Days xalqaro forumida agentlik direktori Azim Axmedxojayev loyihani ishlab chiqishda Jizzax viloyatining iqlim sharoiti va suv resurslarining cheklangani hisobga olinganini aytdi. «Tabiatdan suvni tortib olishga umuman haqqimiz yo‘q. Shu bois loyihamizda ilg‘or quruq sovitish tizimi qo‘llanilmoqda. Issiqlik suv bug‘lanishi hisobiga emas, balki havo orqali olib ketiladi. Bu stansiyaning suv resurslariga bo‘lgan ehtiyojini mutlaq minimumga tushirib, Jizzax viloyatidagi joylashtirish mintaqasining nozik suv balansini saqlab qoladi», — dedi u. An’anaviy suvli sovitishda issiqlik gradirnyalarda suv bug‘lanishi hisobiga chiqariladi, quruq sovitishda esa issiqlik almashtirgichlar orqali atmosfera havosiga uzatiladi.

Quruq sovitish tizimi suv umuman sarflanmaydi, degani emas: suv texnologik jarayonlar, issiqlik tashuvchini tayyorlash va boshqa ehtiyojlar uchun baribir zarur bo‘ladi. «O‘zatom» hozircha tashqi manbalardan qancha suv olinishi, qanchasi qaytarilmay sarflanishi va qanchasidan qayta foydalanilishini ko‘rsatuvchi batafsil suv balansini e’lon qilmagan. Sentabr oyida prezident Shavkat Mirziyoyev Jizzax viloyatida integratsiyalashgan AES va unga tutash infratuzilma qurilishi jarayoni bilan tanishgan; loyiha doirasida 120 km texnik suv quvurlari va 21 km ichimlik suvi quvurlari qurilishi ko‘zda tutilgan. Kelgusi bosqichlarda loyihaning suv balansi va qurilish jadvali bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumotlar kutilmoqda.

Source: www.gazeta.uz