Amerika Qo'shma Shtatlarining Atlanta shahridagi Emory universitetining uch nafar professori 2024-yilda universitetda bo'lib o'tgan, Isroilning G'azodagi genotsid urushiga qarshi norozilik namoyishi paytida hibsga olinishi bo'yicha sudga da'vo arizasi bilan murojaat qildi.
Payshanba kuni berilgan da'voda universitetning o'z so'z erkinligi siyosatini buzgani, politsiya va shtat askarlarini chaqirib, namoyishni kuch bilan tarqatib, 28 kishini hibsga olgani ta'kidlanmoqda.
Da'vogarlardan biri, falsafa professori Noelle McAfee: "Sud tizimi Emory o'z talabalarini, xodimlarini va universitetning ta'lim missiyasini himoya qila olmaganini aniqlaydi. Bu shunchaki shaxsiy huquqlar haqida emas, balki odamlarni erkin va tanqidiy fikrlashga o'rgatish, boshqalar bilan muloqot qilishni o'rganish missiyamizdir", dedi.
Emory vakili Laura Diamond universitet "bu da'voni asossiz deb hisoblaydi" va "jamiyatimizni zarardan himoya qilish uchun mas'uliyat bilan harakat qiladi" deb javob berdi.
Da'vo 2023-2024 yillardagi norozilik to'lqini elita universitetlarida qanday aks-sado berayotganining yana bir misolidir. Emory ishi esa o'ziga xos: uch professor ham doimiy o'qituvchilar bo'lib, hech qanday ayblovda sudlanmagan.
DeKalb okrugi sudiga berilgan fuqarolik da'vosida universitetdan professorlarning o'zlarini himoya qilish uchun sarflagan mablag'larini qoplash va jarima to'lash talab qilinmoqda.
Professorlarning aytishicha, ular 2024-yil 25-aprelda talabalar urushga qarshi chodir qurgan paytda kuzatuvchi bo'lgan. Emory o'z siyosatini buzib, muqobil variantlarni izlamasdan politsiyani chaqirgan.
McAfee tartibsizlikda ayblangan, chunki u bir namoyishchini qo'pol hibsga olayotgan ofitserga "To'xta!" deb baqirgan. Del Valle-Escalante keksa ayolga yordam berayotganda hibsga olingan. Fohlin esa ofitserga qarshilik ko'rsatgani uchun yerga yuzi bilan tashlanib, miya chayqalishi va umurtqa pog'onasi shikastlangan.
Emory hibsga olinganlarning ko'pchiligi begonalar deb da'vo qilgan bo'lsa-da, 28 kishidan 20 nafari universitet bilan bog'liq edi. Professorlar hibsdan keyin tahdid va ta'qiblarga uchragan.
Butun mamlakat bo'ylab advokatlar "Falastin istisnosi" mavjudligini, ya'ni universitetlar Falastin tarafdori nutqni cheklashga tayyor ekanini ta'kidlamoqda. Palestine Legal guruhi 2025-yilda yuridik so'rovlar 300 foizga oshganini ma'lum qildi.
McAfee hibsdan keyin Emory universiteti Senati prezidenti bo'lib xizmat qilgan. U sobiq prezident Gregory Fenvesdan ayblovlarni olib tashlashni so'raganida, Fenves "adolatni ko'rishni" xohlaganini aytgan.
2024-yildan keyin ochiq ifoda siyosati qayta ko'rib chiqilib, chodirlar, lagerlar va tungi namoyishlar taqiqlangan. McAfee talabalar endi Emoryda norozilik bildirishdan qo'rqishini aytdi: "Talabalar biladiki, har qanday muammo Emoryda yaxshi muammo bo'lmaydi, ular hibsga olinishi mumkin. Shuning uchun talabalar qo'rqadi."
Source: www.aljazeera.com