Har yili bahor kelishi bilan ko‘pchilik o‘zini charchagan va uyquchan his qiladi. Nemis tilida bu holat "Frühjahrsmüdigkeit" deb ataladi va Germaniyada keng tarqalgan madaniy hodisa hisoblanadi.
Biroq, Bazel universiteti va Bern universiteti kasalxonasi tadqiqotchilari bu hodisaning ilmiy asosini inkor etmoqda. Psixolog va uyqu bo‘yicha mutaxassis Kristin Blume va uning hamkasbi Albrext Vorster 2024-yil iyul oyidan boshlab bir yil davomida 418 nafar ishtirokchini onlayn so‘rovnoma orqali kuzatgan.
Har olti haftada ishtirokchilardan so‘nggi to‘rt haftadagi charchoq darajasini, kunduzgi uyquchanlikni va uyqu sifatini baholash so‘ralgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, bahorda odamlar boshqa fasllarga qaraganda sezilarli darajada ko‘proq charchamaydi.
Blume va Vorsterning fikricha, bahorgi charchoq biologik emas, balki madaniy hodisadir. "Bahorgi charchoq" so‘zining mavjudligi odamlarga o‘z his-tuyg‘ularini tasvirlash imkonini beradi va bu simptomlarni idrok etishni shakllantiradi.
Tadqiqot, shuningdek, chang allergiyasi yoki antigistaminlardan foydalanish ham bahorgi charchoqni tushuntirmasligini ko‘rsatdi. Qishki charchoqning ilmiy isboti ham topilmagan. Biroq, qishki depressiya (SAD) va D vitamini yetishmovchiligi charchoqqa olib kelishi mumkin.
Agar o‘zingizni odatdagidan ko‘ra charchagan his qilsangiz, shifokorga murojaat qilish tavsiya etiladi.
Source: www.dw.com