2026-yil iyun oyida Teach For Uzbekistan dasturining ilk bitiruvchilari Qashqadaryo viloyatidagi maktablarda ikki yillik faoliyatini yakunladi. 12 nafar yosh o‘qituvchi Chiroqchi va Ko‘kdala tumanlaridagi to‘rtta maktabda matematika, kimyo, biologiya, ingliz tili, informatika va iqtisodiyot fanlaridan dars berdi.
Gazeta ingliz tili o‘qituvchisi Mohirabonu Abdurahimova bilan suhbatlashib, vodiydagi ishini tashlab, uch yoshli farzandi bilan voha maktabiga ketishga uni nima undagani, ikki yil davomida qanday qiyinchilik va o‘zgarishlarni boshdan kechirgani, o‘quvchilarining natijalari hamda maktab ta’limi tizimida o‘zi kuzatgan muammolar haqida so‘radi.
Dunyoning 60 dan ortiq mamlakatida faoliyat yurituvchi Teach For All global tarmog‘ining O‘zbekistondagi hamkori — Teach For Uzbekistan 2024-yilda ish boshladi. Dastur ta’limdagi tengsizlikni kamaytirish, ta’lim sifatini oshirish va yosh liderlarni rivojlantirish maqsadida tanlab olingan mutaxassislarni ikki yil muddatga chekka hududlardagi maktablarga yuboradi.
2024-yilda 750 dan ortiq nomzod orasidan 12 nafar, 2025-yilda esa 1074 nomzod orasidan 28 nafar ishtirokchi besh bosqichli saralash orqali tanlab olingan. Ular bir oylik yozgi institut davomida pedagogik tayyorgarlikdan o‘tib, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlaridagi maktablarda faoliyat boshlagan. Dastur xalqaro va mahalliy donorlar tomonidan moliyalashtiriladi; ishtirokchilarga har oy 500 AQSh dollari miqdorida stipendiya to‘lanadi.
Mohirabonu Abdurahimova 1998-yil Andijon viloyati Xo‘jaobod tumanida tug‘ilgan. 2021-yil Andijon mashinasozlik institutini tamomlagan. Andijon chet tillari institutida ikkinchi mutaxassislik bo‘yicha ta’lim olib, o‘qituvchilik qila boshlagan. Teach For Uzbekistan doirasida Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanidagi 4-umumta’lim maktabida faoliyat olib bordi.
Mohirabonu o‘z hikoyasida oilasidagi stereotiplar, zavoddagi ishidan voz kechishga majbur bo‘lishi va pedagogika sohasiga o‘tishi haqida so‘zlab berdi. Dastur haqida tasodifan eshitib, hujjat topshirgan va uzoq kutilgan javobdan so‘ng Toshkentdagi treningga taklif qilingan. Qashqadaryoga borish qarori oilada keskin rad javobiga uchragan, biroq ichki ishtiyoq uni safarga undagan.
Maktabda u o‘zlashtirishi qiyinroq 8-9-sinflarni tanlab olgan. Dastlab o‘quvchilar tomonidan mensimaslik va masxara qilish holatlari kuzatilgan. Mohirabonu bolalar psixologiyasini chuqur o‘rganishga qaror qilib, xalqaro trenerlar ishtirokidagi onlayn treninglarda qatnasha boshlagan. Hissiy intellekt moduli doirasida o‘z ojizligini tan olish va bolalarga haqiqiy inson sifatida yondashish muhimligini o‘rgangan.
Bir kuni sinfda ikki o‘quvchi mushtlashib ketganida, u qo‘rquvini yashirmay, ko‘zlarini yumib, qaltirab turgan. Bu holat bolalarni to‘xtatib, undan uzr so‘rashlariga sabab bo‘lgan. Mohirabonu buni o‘z ojizligini ko‘rsatish orqali hurmat qozonish namunasi sifatida eslaydi.
U xulq-atvori muammoli o‘quvchilar bilan alohida ishlagan. Bir o‘quvchi doimiy ravishda diqqatni tortishga urinar edi. Mohirabonu uning boks bilan shug‘ullanishini bilib, o‘g‘lini boks to‘garagiga olib borgan va o‘quvchining yutuqlarini sinf oldida e’tirof etgan. Natijada o‘quvchi o‘qishga qiziqib, lug‘at yozib, yodlay boshlagan.
Darslarda o‘quvchilarni guruhlarga ajratib, bir-biri bilan muloqot qilishga undagan. Singillarini chet ellik sifatida tanishtirib, onlayn suhbatlar tashkil qilgan. Xorijlik do‘stlari orqali o‘quvchilar uchun onlayn uchrashuvlar uyushtirgan. Bir qizning onasi Mohirabonuga minnatdorchilik bildirgan; hozirda o‘sha qiz til sertifikatini qo‘lga kiritib, xalqaro loyihalarda volontyor sifatida ishtirok etmoqda.
Ikki yil davomida 50 nafarga yaqin o‘quvchiga dars bergan Mohirabonuning 6 nafar o‘quvchisi B2 darajasidagi CEFR sertifikatini olgan. Qolganlari o‘rta darajada tushunish va so‘zlashuv ko‘nikmalariga ega bo‘lgan.
Mohirabonu ta’kidlashicha, dastur doirasida bolalarda hayotiy ko‘nikmalar (soft skills) shakllantirilgan: jamoaviy ishlash, muammolarni mustaqil hal qilish, savol berish va izlanish. Eng muhimi, ularda ichki motivatsiya va o‘rganishga tashnalik jonlangan. Uning fikricha, zamonaviy maktab o‘qituvchisining eng muhim vazifasi aynan shu ko‘nikmalarni shakllantirishdir.
Teach For Uzbekistan loyihasida Mohirabonu o‘ziga o‘xshash qiyinchiliklarga yuzlanayotgan hamkasblar topgan. Muammolarni birgalikda muhokama qilish va yechim izlash imkoniyati unga kuch bergan. U yosh o‘qituvchilarning ko‘pincha tizim oldida yolg‘iz qolib, ichki olovi so‘nishini kuzatgan.
Teach For Uzbekistan 2026-yilda faoliyatini Qoraqalpog‘iston Respublikasiga kengaytirish va o‘qituvchilar sonini 55 nafarga yetkazishni rejalashtirgan.
Source: www.gazeta.uz