Tokio hukumati Xitoy va Shimoliy Koreya bilan kuchayib borayotgan xavfsizlik keskinligi sharoitida ittifoqchilarni qo'llab-quvvatlash maqsadida o'lim qurollari eksportiga qo'yilgan o'n yillik taqiqni bekor qildi. Bu qaror mintaqadagi geosiyosiy raqobatni yanada kuchaytirishi mumkin.
Bosh vazir Sanae Takaichi ma'muriyati qarorni Yaponiya xavfsizligini ta'minlash yo'lidagi muhim qadam sifatida baholamoqda. Takaichi matbuot anjumanida "Yaponiya mudofaa uskunalariga bo'lgan talab ortib bormoqda. Hamfikr davlatlarning ehtiyojlariga javob beradigan uskunalar transferi ularning mudofaa qobiliyatini oshirishga yordam beradi", dedi.
Analitiklarning fikricha, qarorning bir necha sabablari bor, ammo barchasi Yaponiyaning o'z xavfsizligini kafolatlash zaruriyatiga bog'liq. Tokiodagi Milliy Mudofaa Tadqiqotlari Instituti xitoy tadqiqotlari direktori Masayuki Masuda: "Yaponiya atrofidagi og'ir xavfsizlik muhiti, birinchi navbatda Xitoy va Shimoliy Koreya tahdidlari sababli, Yaponiya dunyoning bu qismida kuchlar muvozanatini kafolatlashga yordam berishi kerak", dedi.
Manila va Kanberra Yaponiya siyosat o'zgarishidan foyda ko'rgan birinchi ittifoqchilar bo'ldi. Yaponiya Avstraliya bilan 6,5 milliard dollarlik shartnoma imzolab, Mogami sinfidagi 11 ta fregatni yetkazib beradi. Indoneziya Oyashio sinfidagi suv osti kemalarini, Filippin esa Abukuma sinfidagi esminetslarni olishga qiziqish bildirmoqda.
Yaponiya, shuningdek, Buyuk Britaniya va Italiya bilan oltinchi avlod stealth qiruvchi samolyotini ishlab chiqish bo'yicha GCAP dasturida hamkorlik qilmoqda va AQSh bilan gipertovush raketalariga qarshi Glide Phase Interceptor (GPI) ishlab chiqmoqda.
Syrakuz universiteti eksperti Margarita Estevez-Abe ta'kidlashicha, Takaichi qarori bir necha omillar, jumladan, AQShning ittifoqchilarni mudofaaga ko'proq sarflashga bosimi va sanoat siyosati bilan bog'liq. "AQSh bu dinamikani qo'zg'atdi. Prezident Donald Trump ko'plab amerikalik ittifoqchilarni begonalashtirdi, endi o'rta kuchlar Vashingtonga qaramlikni kamaytirishga intilmoqda", dedi u.
Xitoy Tashqi ishlar vazirligi rasmiysi Yaponiyaning harbiy sohadagi xatti-harakatlarini "xavfli" deb atadi va Tokioni "tinchlikka bag'ishlanganlik" tamoyilidan chekinishda aybladi. Biroq ekspertlar bu qaror Yaponiyaga yangi ittifoqlar tuzishga yordam berishini ta'kidlamoqda.
Source: www.dw.com