Toshkent – Jahon meteorologiya tashkiloti (JMT) tadqiqotchilari Markaziy Osiyoda suv zaxiralari va muzliklar massasining qisqarayotgani haqida xabar berdi. Mutaxassislar so'nggi besh yillik ko'rsatkichlarni 1991–2020 yillar oralig'idagi ma'lumotlar bilan solishtirib o'rganishdi.

Tadqiqot natijalariga ko'ra, Tojikiston, O'zbekiston, Qirg'iziston va Afg'onistondagi suv omborlariga suv oqimi sezilarli darajada kamaygan. Markaziy Osiyo dunyoning daryo oqimi me'yordan past yoki sezilarli darajada past bo'lgan hududlari qatoriga kirdi. Ayniqsa, Amudaryo va Sirdaryo kabi asosiy daryo tizimlarini o'z ichiga olgan Orol dengizi havzasida vaziyat og'ir kechmoqda.

Olimlarni muzliklarning holati ayniqsa xavotirga solmoqda. Markaziy Osiyodagi tog' muzliklari to'plaganidan ko'ra ko'proq muz yo'qotmoqda. Mintaqa kuzatuvlar tarixidagi eng katta muz yo'qotishlari bo'lgan uchta hududdan biri hisoblanadi. Hisob-kitoblarga ko'ra, 2023–2025 yillarda dunyo bo'ylab muzliklarning umumiy yo'qotilishi taxminan 1400 gigatonna suvni tashkil etgan. So'nggi besh yilda tog' muzliklari dengiz sathidan yuqorida joylashgan muz massasining 6,2 foizini yo'qotdi. Shu bilan birga, Markaziy Osiyo daryolari havzalaridagi oqimning yarmidan ko'pi qor va muz hisobiga shakllanadi.

Avvalroq Qirg'iziston 50 yil ichida o'z o'rmonlarining deyarli 90 foizini yo'qotgani xabar qilingan edi. Qayd etilishicha, yashil daraxtlarning keskin qisqarishi sel, ko'chki va suv resurslari muammolarini yanada kuchaytirgan.

Source: podrobno.uz